Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH tỉnh Thanh Hóa: Phát huy truyền thống đơn vị Anh hùng, vững bước trong thời kỳ mới

Anh hùng trong chiến tranh

Ngày 1/1/1956, thi hành quyết định của Bộ Công an, Đội Công an Cứu hỏa Thanh Hóa được thành lập với 7 cán bộ, chiến sĩ, đặt nền móng cho quá trình xây dựng lực lượng PCCC chuyên nghiệp trên địa bàn. Đến năm 1961, đơn vị đổi tên thành Đội Phòng cháy và chữa cháy - Ty Công an Thanh Hóa.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Thanh Hóa là địa bàn chiến lược, hậu phương quan trọng chi viện cho miền Nam, thường xuyên phải hứng chịu những đợt đánh phá ác liệt. Trong hoàn cảnh ấy, lực lượng PCCC vừa thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, vừa trực tiếp chiến đấu, bảo vệ người, kho tàng, cơ sở sản xuất và các mục tiêu trọng điểm; sơ tán dân cư, phân tán tài sản, hạn chế thiệt hại do bom đạn…

Trong hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, lực lượng PCCC Thanh Hóa đã trực tiếp tham gia 123 trận chiến đấu, cứu sống 118 người, bảo vệ hàng nghìn tấn xăng dầu, lương thực, thực phẩm, phương tiện, nhà cửa cùng nhiều vũ khí, đạn dược và tài sản có giá trị. Những chiến công và sự hy sinh ấy được ghi nhận vào tháng 9/1973, lực lượng PCCC Thanh Hóa vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu “Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”.

Trưởng thành trong thực tiễn chiến đấu

Nếu những năm tháng chiến tranh hun đúc bản lĩnh Anh hùng, thì thực tiễn PCCC&CNCH trong thời kỳ mới tiếp tục đặt lực lượng trước những thử thách ngày càng đa dạng, phức tạp.

Từ năm 2015 đến nay, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an tỉnh Thanh Hóa và lực lượng tại chỗ đã trực tiếp tổ chức, tham gia xử lý hơn 1.095 vụ cháy, hơn 550 vụ CNCH; hướng dẫn thoát nạn, cứu sống 281 người; tìm kiếm 414 thi thể nạn nhân và hỗ trợ hơn 3.500 người dân, hộ dân thoát khỏi nguy cơ đuối nước trong thiên tai.

Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh xảy ra 437 vụ cháy, giảm 14,5% so với 511 vụ giai đoạn 2016–2020; số người bị thương do cháy, nổ giảm từ 36 xuống còn 3 người. Đằng sau những con số ấy là nhiều cuộc chiến sinh tử, trong những loại hình và điều kiện tác chiến khác nhau.

Tháng 8/2019, lũ quét tại bản Sa Ná, xã Na Mèo, huyện Quan Sơn (cũ) khiến nhiều khu vực bị cô lập, giao thông chia cắt, sông Luồng nước chảy xiết. Lực lượng đã sử dụng mô tô nước vượt lũ, tận dụng luồng, nứa, cây gỗ làm bè tạm để tạo tuyến tiếp cận, vận chuyển lương thực, thuốc men, đưa người bị thương ra ngoài và tổ chức tìm kiếm người mất tích.

Ngày 16/1/2020, tại vụ cháy Tòa nhà Công ty Cổ phần xây lắp dầu khí Thanh Hóa, trước tình trạng nhiều người mắc kẹt trong khói, khí độc, lực lượng đã ưu tiên cứu người song song với khống chế cháy lan, cứu 12 nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm; sau khoảng 2 giờ 25 phút, đám cháy cơ bản được khống chế.

Trong bão số 10 năm 2025, trước tình trạng ngập sâu, lũ quét, sạt lở trên diện rộng, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH duy trì 100% quân số thường trực. Hơn 370 lượt cán bộ, chiến sĩ cùng trên 100 lượt phương tiện, thiết bị chuyên dụng đã xử lý 44 vụ việc, sự cố; cứu 7 nạn nhân bị mái tôn, cấu kiện đè, đưa 293 người khỏi khu vực ngập, cô lập và tổ chức di chuyển hơn 783 hộ dân đến nơi an toàn.

Gần đây, vào lúc 19 giờ 56 phút ngày 13/7/2026, tại Công ty TNHH MTV Tự động hóa Máy giày Toàn Thịnh Việt Nam, vụ cháy tại 3 nhà kho, có nguy cơ lan sang 6 công ty liền kề, đặc biệt là Trạm chiết nạp gas. Lực lượng đã tổ chức 4 mũi tấn công, sử dụng robot chữa cháy; đến 1 giờ 30 phút ngày 14/7, đám cháy được dập tắt hoàn toàn, không để cháy lan sang các cơ sở tiếp giáp, bảo vệ an toàn Trạm chiết nạp gas và không có cán bộ, chiến sĩ bị thương.

Qua những tình huống ấy, năng lực thực chiến được thể hiện ở khả năng trinh sát, đánh giá nguy cơ, xác định mục tiêu ưu tiên, tổ chức lực lượng linh hoạt và vận dụng phương tiện, chiến thuật phù hợp. Kết quả đó còn từ việc lấy chủ động phòng ngừa làm trọng tâm; thường xuyên huấn luyện, xây dựng, thực tập phương án và duy trì lực lượng thường trực sẵn sàng chiến đấu 24/24 giờ. Công tác huấn luyện được duy trì với 100% cán bộ, chiến sĩ đạt yêu cầu, trong đó trên 80% đạt loại khá, giỏi.

Những nỗ lực ấy được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý. Đặc biệt, đơn vị được Chủ tịch nước tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì năm 2016, Huân chương Chiến công hạng Ba năm 2017 và Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba năm 2025; nhiều tập thể, cá nhân được các cấp khen thưởng.

Bám sát cơ sở, vững bước trong thời kỳ mới

Hiện Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an tỉnh Thanh Hóa có 441 cán bộ, chiến sĩ, gồm trụ sở chính, 10 Đội Chữa cháy và CNCH khu vực và Đội Cảnh sát PCCC và CNCH trên sông; được trang bị hàng trăm phương tiện cùng nhiều thiết bị chuyên dụng phục vụ thường trực chiến đấu.

Cùng với xây dựng lực lượng chính quy, hiện đại, phương châm “phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở” được cụ thể hóa bằng việc đưa công tác PCCC và CNCH đến gần hơn với người dân. Hiện 166 Trung tâm học tập cộng đồng PCCC&CNCH tại 166/166 xã, phường được duy trì, cùng các mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”, “Nhà tôi có bình chữa cháy”, “Cụm doanh nghiệp an toàn PCCC”..., góp phần xây dựng thế trận PCCC từ cơ sở và cộng đồng.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, toàn đơn vị tổ chức 1.783 buổi tuyên truyền trực tiếp, thu hút hơn 654.000 lượt người; tổ chức trải nghiệm, thực hành kỹ năng và huấn luyện nghiệp vụ cho lực lượng PCCC cơ sở; kiểm tra, hướng dẫn 3.109 lượt cơ sở.

Cùng với đó, chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và hệ thống truyền tin báo cháy tiếp tục được đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa từ cơ sở.

Năng lực phối hợp, ứng dụng công nghệ được thể hiện trong các vụ cháy rừng tại phường Hải Bình, Đào Duy Từ và Trúc Lâm ngày 24–25/6/2026. Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH huy động hơn 30 lượt phương tiện, hơn 200 lượt cán bộ, chiến sĩ, phối hợp với Kiểm lâm, Quân sự, Biên phòng, Công an địa phương và người dân tổ chức chữa cháy; sử dụng flycam hỗ trợ quan sát, chỉ huy. Các đám cháy được khống chế, bảo vệ an toàn khoảng 200 ha rừng, khu dân cư và các công trình trọng yếu.

Đại tá Tống Xuân Tân, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh: “Trong tình hình mới, yêu cầu đối với công tác PCCC và CNCH ngày càng cao, đòi hỏi lực lượng phải tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp công tác, lấy phòng ngừa làm trọng tâm, chủ động từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Cùng với thực hiện nghiêm Chỉ thị 02-CT/TW và các nhiệm vụ theo Đề án 08, chúng tôi tập trung xây dựng lực lượng thực sự chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nâng cao khả năng xử lý nhanh nhất, hiệu quả nhất các tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố.”

Từ 7 cán bộ, chiến sĩ của Đội Công an Cứu hỏa năm 1956 đến lực lượng PCCC và CNCH chính quy hôm nay là hành trình 70 năm tiếp nối truyền thống Anh hùng. Truyền thống ấy là nguồn sức mạnh để mỗi cán bộ, chiến sĩ bám địa bàn, gần dân, sát cơ sở, sẵn sàng tiến về phía hiểm nguy. Phát huy niềm tự hào và trách nhiệm của đơn vị Anh hùng, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Thanh Hóa tiếp tục vững bước, xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, vì bình yên của Nhân dân và sự an toàn, phát triển bền vững của quê hương Thanh Hóa.