Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn cứu hộ

Ngày 29/11/2024, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, được Quốc hội thông quađã đổi tên tại Điều 12 "Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy" thành: “Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ”. Luật có hiệu lực từ 01/7/2025. Vì vậy, từ ngày 01/7/2025, tên gọi pháp lý chính thức đã bao gồm cả PCCC và CNCH. Ngày 04/10/2025, là năm đầu tiên ngày này được tổ chức theo tên gọi mới trên cơ sở Luật mới "Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn cứu hộ".

Ngày 04/10 hằng năm là Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Đây không chỉ là dấu mốc để tuyên truyền, nâng cao nhận thức về công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, mà còn là dịp nhắc nhở mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình và người dân về trách nhiệm chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó với cháy, nổ, tai nạn, sự cố, qua đó góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của Nhà nước và Nhân dân.

Ý nghĩa cốt lõi của Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ là đưa công tác phòng ngừa trở thành văn hóa trong đời sống xã hội. Thực tế cho thấy, khi cháy, nổ hoặc sự cố xảy ra, thời gian và khả năng xử lý ngay từ những phút đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, mỗi người cần trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để nhận diện nguy cơ, chủ động loại trừ các nguyên nhân có thể dẫn đến cháy, nổ; đồng thời biết cách báo cháy, thoát nạn, cứu người và xử lý tình huống trong khả năng cho phép khi sự cố xảy ra.

Ngày này cũng góp phần khẳng định phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là trách nhiệm của toàn dân, không phải chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Từ cơ quan, doanh nghiệp, trường học, bệnh viện, cơ sở sản xuất, kinh doanh đến từng khu dân cư và hộ gia đình, việc bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy cần được thực hiện thường xuyên, chủ động và từ những việc thiết thực nhất. Khi mỗi người dân có ý thức phòng ngừa và kỹ năng ứng phó, sức mạnh của cộng đồng trong bảo vệ tính mạng, tài sản trước cháy, nổ, tai nạn, sự cố sẽ được nâng lên.

Đặc biệt, trong quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội, cùng với sự gia tăng của các loại hình nhà ở, sản xuất, kinh doanh, kho bãi, công trình và hoạt động sử dụng điện, nhiên liệu, hóa chất..., yêu cầu bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ ngày càng trở nên cấp thiết. Vì vậy, Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ còn là dịp để các cơ quan, đơn vị, địa phương và người dân nhìn lại những nguy cơ mất an toàn, chủ động khắc phục tồn tại, củng cố các điều kiện an toàn và nâng cao khả năng xử lý khi có tình huống xảy ra.

Đây cũng là dịp để ghi nhận, tri ân những cán bộ, chiến sĩ và lực lượng quần chúng đã ngày đêm thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; đồng thời lan tỏa những tấm gương dũng cảm, những hành động kịp thời cứu người, cứu tài sản và hỗ trợ cộng đồng trong những tình huống nguy hiểm.

Vì vậy, Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ mang thông điệp xuyên suốt: phòng ngừa cháy, nổ, tai nạn, sự cố là trách nhiệm của mỗi người; an toàn của mỗi gia đình, mỗi cơ quan, đơn vị và cộng đồng được tạo nên từ ý thức và hành động của từng cá nhân. Xây dựng một xã hội an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cần bắt đầu từ những việc cụ thể, thiết thực và được thực hiện thường xuyên, liên tục.