Ngày 26/6/2025, Quốc hội khóa XV thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026. Luật tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân và nâng cao trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thu thập, sử dụng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
I. Dữ liệu cá nhân là gì?
Dữ liệu cá nhân là thông tin dưới dạng chữ viết, số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự gắn với một người hoặc giúp xác định một người cụ thể. Dữ liệu cá nhân bao gồm dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm.
Các thông tin quen thuộc như họ tên, ngày sinh, địa chỉ, số điện thoại, hình ảnh, số căn cước, thông tin tài khoản… đều có thể là dữ liệu cá nhân và cần được bảo vệ.
II. Người dân cần biết gì?
Luật quy định cá nhân có quyền được biết về việc dữ liệu của mình được xử lý; đồng ý hoặc rút lại sự đồng ý trong những trường hợp pháp luật quy định; yêu cầu xem, chỉnh sửa, xóa hoặc hạn chế xử lý dữ liệu; đồng thời có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.
Luật cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm:
1. Xử lý dữ liệu cá nhân nhằm chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
2. Cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân.
3. Lợi dụng hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
4. Xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật.
5. Sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác, cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vì trái quy định của pháp luật.
6. Mua, bán dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác.
7. Chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân.
III. Các quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân
Các quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân bao gồm:
1. Được biết về hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân;
2. Đồng ý hoặc không đồng ý, yêu cầu rút lại sự đồng ý cho phép xử lý dữ liệu cá nhân;
3. Xem, chỉnh sửa hoặc yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu cá nhân;
4. Yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế xử lý dữ liệu cá nhân; gửi yêu cầu phản đối xử lý dữ liệu cá nhân;
5. Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật;
6. Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến xử lý dữ liệu cá nhân thực hiện các biện pháp, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình theo quy định của pháp luật.
IV. Chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân
Để phòng ngừa việc dữ liệu cá nhân bị đánh cắp, lợi dụng vào các hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, mỗi người dân cần:
- Không tùy tiện đăng tải, chia sẻ thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân lên mạng xã hội.
- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho người khác.
- Không truy cập đường link, tải ứng dụng hoặc mở tệp tin không rõ nguồn gốc.
- Kiểm tra kỹ quyền truy cập của các ứng dụng đối với camera, micro, vị trí và dữ liệu trên thiết bị.
- Thận trọng khi chụp, đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video và thông tin của người khác.
- Khi phát hiện dấu hiệu dữ liệu cá nhân bị sử dụng trái phép hoặc có dấu hiệu lừa đảo, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là bảo vệ quyền riêng tư của mỗi người mà còn góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh.
Mỗi người dân hãy chủ động bảo vệ dữ liệu của mình – tôn trọng dữ liệu của người khác – chung tay xây dựng xã hội số an toàn.
Nguồn: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
