Cảnh giác cao độ, chủ động phòng ngừa trước nguy cơ xâm nhập của bệnh do virus Nipah

Theo thông tin từ Bộ Y tế, trong thời gian từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/01/2026, Ấn Độ đã ghi nhận 05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 02 trường hợp được xét nghiệm khẳng định dương tính, xảy ra tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal. Ở Thái Lan các cơ quan chức năng cũng phát hiện chủng virus trên loài dơi ăn quả tại một số địa phương.

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong rất cao. Virus lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, với ổ chứa tự nhiên là loài dơi ăn quả. Ngoài ra còn có thể lây truyền thông qua thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm virus hoặc lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh từ 4 đến 14 ngày. Người mắc bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó có thể diễn tiến nặng với các biểu hiện thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, lú lẫn, co giật do viêm não cấp tính. Tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40% đến 75%. Hiện nay, bệnh chưa có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu.

Việt Nam nằm trong khu vực có sự phân bố của các loài dơi ăn quả - ổ chứa tự nhiên của virus Nipah. Mặc dù đến nay chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh, song về mặt dịch tễ học, nguy cơ virus lưu hành trong quần thể động vật, đặc biệt là dơi và có thể là lợn - vật chủ trung gian làm tăng nguy cơ lây truyền sang người vẫn tiềm ẩn. Bên cạnh đó, nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài thông qua người nhập cảnh, người đi về từ các quốc gia từng ghi nhận virus Nipah lưu hành cần được theo dõi, kiểm soát chặt chẽ.

Trước tình hình trên, Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo các đơn vị tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Y tế và UBND tỉnh về công tác phòng, chống dịch bệnh. Đồng thời, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân về mức độ nguy hiểm của bệnh, đường lây truyền và các biện pháp phòng, chống.

Cán bộ, chiến sĩ và người dân được yêu cầu hạn chế tiếp xúc với người mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh; chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày đối với các trường hợp trở về từ vùng có dịch. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật, cần nhanh chóng liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám và điều trị kịp thời; hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.

Công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm được xác định là biện pháp phòng bệnh quan trọng. Người dân cần thực hiện nghiêm nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây như: nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến; tránh tiếp xúc với các loài động vật có khả năng lây truyền cao như dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật; sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh.

Lực lượng Công an trong tỉnh chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền tăng cường chỉ đạo tuyên truyền các biện pháp phòng, chống dịch; phối hợp chặt chẽ với ngành y tế và các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể rà soát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ nhằm kịp thời ngăn chặn nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Các đơn vị chức năng tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, nhất là trong lĩnh vực xuất nhập cảnh, các ngành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự nhất là cơ sở lưu trú, các dịch vụ tập trung đông du khách…; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về phòng, chống dịch bệnh.

Bệnh do virus Nipah là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Việc nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa và triển khai quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân sẽ là yếu tố quyết định nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giữ vững ổn định xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự trên của cả nước và trên địa bàn tỉnh./.