Công an Thanh Hóa đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong học đường

Đưa kiến thức pháp luật đến từng ngôi trường

Bước vào năm học 2026 - 2027, cùng với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục, coi đây là một trong những giải pháp phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh. Bám sát địa bàn, phối hợp với ngành Giáo dục, lực lượng Công an từ cấp tỉnh đến cơ sở đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền với nội dung thiết thực, phù hợp lứa tuổi, chú trọng trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh.

Tại các địa bàn miền núi, biên giới, nơi việc tiếp cận thông tin và các hoạt động tuyên truyền pháp luật còn gặp những khó khăn nhất định, công tác này càng có ý nghĩa thiết thực. Với chủ đề “Nói không với ma túy vì môi trường học đường an toàn”, tại địa bàn các xã Mường Lát và Mường Lý, lực lượng Công an cơ sở đã phối hợp với Ban Giám hiệu các nhà trường đồng loạt tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về phòng, chống ma túy, giúp giáo viên và học sinh nhận diện những tác hại, nguy cơ từ ma túy, đồng thời nâng cao kỹ năng phòng ngừa.

Thầy Nguyễn Văn Giang, Hiệu trưởng trường Tiểu học và THCS xã Mường Lát cho biết: Đối với học sinh ở địa bàn miền núi, nhất là những em sinh sống tại các bản xa trung tâm, việc được tiếp cận thường xuyên với kiến thức pháp luật có ý nghĩa rất thiết thực. Nhà trường xác định đây là nội dung giáo dục cần được duy trì thường xuyên, giúp các em nâng cao ý thức tự bảo vệ mình, không để những cám dỗ bên ngoài ảnh hưởng đến việc học tập và tương lai.

Không chỉ phổ biến các quy định pháp luật, cán bộ, chiến sĩ Công an còn tập trung cảnh báo về phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy, đặc biệt là tình trạng ma túy thế hệ mới được ngụy trang dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử hoặc các sản phẩm có hình thức bắt mắt, dễ gây tò mò đối với thanh, thiếu niên. Thông qua những tình huống, ví dụ cụ thể và tổ chức các phiên tòa giả định, học sinh được hướng dẫn cách nhận biết dấu hiệu bất thường, chủ động từ chối, không sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc và kịp thời thông báo cho gia đình, thầy cô hoặc cơ quan Công an khi phát hiện nguy cơ liên quan đến ma túy.

Nếu tại các địa bàn vùng cao, nội dung tuyên truyền được lựa chọn phù hợp với đặc điểm địa bàn và những nguy cơ học sinh có thể gặp phải, thì ở khu vực đồng bằng, đô thị và ven biển, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai với phạm vi rộng, nội dung phong phú, gắn với nhiều vấn đề của đời sống học đường. Để đưa kiến thức pháp luật đến đông đảo học sinh, bên cạnh lực lượng Công an cấp cơ sở, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh cũng tích cực phối hợp với nhà trường tổ chức tuyên truyền theo từng chuyên đề.

Điển hình, Phòng Cảnh sát giao thông và Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh đã phối hợp với Công an các đơn vị, địa phương tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho cán bộ, giáo viên và học sinh tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề thiết thực, gắn với đời sống và môi trường học đường như các quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, kỹ năng tham gia giao thông an toàn, kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và phòng, chống đuối nước. Bên cạnh đó, học sinh còn được cảnh báo về phương thức, thủ đoạn lừa đảo, dụ dỗ trên không gian mạng, nguy cơ bị lợi dụng, lôi kéo tham gia các hành vi vi phạm pháp luật, qua đó nâng cao tinh thần cảnh giác và ý thức tự bảo vệ bản thân.

Để kiến thức pháp luật không chỉ dừng lại ở việc nghe và ghi nhớ, các buổi tuyên truyền được tổ chức theo hướng tăng cường tương tác, kết hợp trao đổi, hỏi đáp, xử lý tình huống thực tế với hướng dẫn thực hành kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy trên sa hình. Đối với nội dung phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, học sinh còn được hướng dẫn những kỹ năng xử lý tình huống, cách thoát nạn khi xảy ra sự cố. Qua đó, các em có cơ hội trực tiếp trải nghiệm, vận dụng kiến thức vào thực tế, từng bước hình thành kỹ năng phòng ngừa, ứng phó với các tình huống nguy hiểm và ý thức chấp hành pháp luật.

Trung tá Bùi Thanh Hà, Phó đội trưởng Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: “Đối tượng học sinh có những đặc điểm tâm lý riêng, nhận thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống trong thực tế còn hạn chế. Vì vậy, chúng tôi chú trọng đổi mới phương pháp, đưa những tình huống cụ thể vào nội dung tuyên truyền để các em dễ hiểu, dễ nhớ và biết cách phòng tránh. Mục tiêu không chỉ là giúp các em nắm được quy định pháp luật mà quan trọng hơn là hình thành ý thức tự giác chấp hành, biết bảo vệ bản thân và những người cùng tham gia giao thông”.

Đổi mới cách tuyên truyền, gắn kiến thức pháp luật với thực tiễn

Điểm chung trong các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật của Công an Thanh Hóa là sự đổi mới về nội dung và phương thức tiếp cận. Thay vì chỉ tập trung phổ biến các văn bản, quy định pháp luật theo lối truyền đạt một chiều, lực lượng Công an chú trọng đưa những tình huống thường gặp trong đời sống học đường vào nội dung tuyên truyền, khuyến khích học sinh trao đổi, đặt câu hỏi và lựa chọn cách xử lý.

Những vấn đề như trách nhiệm pháp lý khi vi phạm giao thông, hậu quả của hành vi bạo lực, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng hay nguy cơ từ ma túy được phân tích thông qua những ví dụ cụ thể, gần gũi với lứa tuổi, giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ và biết cách vận dụng vào thực tế. Qua đó, công tác tuyên truyền từng bước hướng đến mục tiêu không chỉ giúp học sinh biết luật mà còn hình thành ý thức tự giác chấp hành.

Ở lứa tuổi học sinh, nhận thức và hành vi chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường gia đình, nhà trường và các mối quan hệ xã hội. Vì vậy, hiệu quả giáo dục pháp luật không chỉ được thể hiện qua số buổi tuyên truyền hay số lượt người tham gia, mà quan trọng hơn là những chuyển biến trong nhận thức và hành động của mỗi học sinh. Đó có thể là việc tự giác đội mũ bảo hiểm đúng quy cách, không điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi, biết từ chối những lời rủ rê sử dụng ma túy, cảnh giác trước các chiêu trò lừa đảo trên mạng xã hội hay chủ động lên tiếng, tìm kiếm sự trợ giúp khi chứng kiến hành vi bạo lực. Những hành động cụ thể ấy chính là thước đo thiết thực cho hiệu quả của công tác giáo dục pháp luật trong nhà trường.

Để đạt được mục tiêu đó, bên cạnh vai trò nòng cốt của lực lượng Công an, cần có sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức đoàn thể. Trong đó, nhà trường duy trì việc lồng ghép giáo dục pháp luật trong các giờ học, hoạt động ngoại khóa; gia đình quan tâm, quản lý và định hướng hành vi của con em; lực lượng Công an tiếp tục phát huy vai trò tuyên truyền, hướng dẫn, kịp thời phát hiện và phòng ngừa những nguy cơ vi phạm ngay từ cơ sở. Sự phối hợp đồng bộ này sẽ tạo nên môi trường giáo dục thống nhất, giúp kiến thức pháp luật được củng cố cả trong nhà trường lẫn đời sống hằng ngày.

Đưa pháp luật đến với học sinh không đơn thuần là giúp các em nhận biết những điều được phép hay bị nghiêm cấm, mà quan trọng hơn là hình thành ý thức tôn trọng pháp luật, biết bảo vệ bản thân, tôn trọng người khác và có trách nhiệm với cộng đồng. Bắt đầu từ những kiến thức, kỹ năng được trang bị trong mỗi mái trường, ý thức chấp hành pháp luật sẽ từng bước được bồi đắp, trở thành nền tảng để phòng ngừa vi phạm và xây dựng cuộc sống an toàn, bình yên từ cơ sở./.