Mô hình điểm quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật ở xã Cẩm Thạch

Mô hình được triển khai trên cơ sở Kế hoạch số 123/KH-UBND ngày 25/12/2025 của UBND xã và Nghị quyết số 06-NQ/ĐU ngày 2/6/2026 của Ban Thường vụ Đảng ủy xã Cẩm Thạch. Đây là giải pháp nhằm huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong quản lý, giáo dục, giúp đỡ thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật, từng bước trở thành công dân có ích cho xã hội.

Chung tay kéo giảm thanh thiếu niên vi phạm pháp luật từ cơ sở

Cẩm Thạch là xã miền núi có ba dân tộc Mường, Dao và Kinh cùng sinh sống. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, tình trạng thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn về lối sống, thiếu sự quản lý của gia đình, tụ tập đêm khuya, vi phạm trật tự an toàn giao thông, thậm chí gây rối trật tự công cộng và vi phạm pháp luật có chiều hướng gia tăng. Thực tế này đặt ra yêu cầu cần có các giải pháp đồng bộ, hiệu quả ngay từ cơ sở.

Hiện trên địa bàn xã đang quản lý 57 trường hợp thanh thiếu niên có hồ sơ theo dõi. Mô hình được xây dựng với mục tiêu rà soát, lập hồ sơ quản lý 100% thanh thiếu niên thuộc diện “hư”, có biểu hiện vi phạm pháp luật; đồng thời phân công cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên trực tiếp theo dõi, giúp đỡ từng trường hợp. Công tác tuyên truyền pháp luật cũng sẽ được thực hiện thường xuyên, gắn kết chặt chẽ giữa lực lượng công an với gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể nhằm kịp thời phát hiện, ngăn ngừa các hành vi vi phạm.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Hà Thanh Sơn, Chủ tịch UBND xã Cẩm Thạch nhấn mạnh: “Mô hình không chỉ nhằm quản lý các trường hợp thanh thiếu niên có biểu hiện vi phạm pháp luật mà quan trọng hơn là cảm hóa, giáo dục để các em thay đổi nhận thức, hành vi. Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó gia đình giữ vai trò nền tảng, nhà trường là môi trường giáo dục trực tiếp và lực lượng công an là nòng cốt trong công tác tham mưu, tổ chức thực hiện. Thành công của mô hình sẽ góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho thế hệ trẻ và giữ vững an ninh trật tự tại địa phương”.

Theo kế hoạch, mô hình triển khai quy trình 5 bước gồm: tiếp cận, điều tra chi tiết; phân loại đối tượng; áp dụng các biện pháp giáo dục; hỗ trợ tái hòa nhập, hướng nghiệp; đánh giá kết quả và đưa ra khỏi diện quản lý đối với những trường hợp thực sự tiến bộ. Bên cạnh việc răn đe, nhắc nhở bằng các biện pháp phù hợp, mô hình chú trọng hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm, tạo điều kiện cho thanh thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao và tình nguyện cộng đồng.

Đặc biệt, Công an xã sẽ phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Chi hội Cựu Công an nhân dân, các nhà trường và trưởng thôn xây dựng mạng lưới quản lý, theo dõi sát sao từng trường hợp, giúp các em tránh xa môi trường xấu, từng bước hòa nhập tích cực với cộng đồng.

Mở cơ hội làm lại cho những thanh thiếu niên lầm lỡ

Điểm nổi bật của mô hình là đặt trọng tâm vào công tác cảm hóa, giáo dục và hỗ trợ tái hòa nhập thay vì chỉ xử lý vi phạm. Các thanh thiếu niên thuộc diện quản lý sẽ được tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, tâm tư, nguyện vọng để có biện pháp giáo dục phù hợp. Đối với những em bỏ học hoặc chưa có việc làm ổn định, chính quyền địa phương sẽ phối hợp với các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp trên địa bàn tạo điều kiện học nghề và việc làm.

Bà Lê Thị Hoa, một phụ huynh có con từng nhiều lần tụ tập bạn bè đêm khuya và vi phạm giao thông, chia sẻ: “Trước đây gia đình rất lo lắng vì cháu thường xuyên đi chơi khuya, không tập trung học hành. Nhiều lúc bố mẹ nói không nghe nên bất lực. Khi địa phương triển khai mô hình này, gia đình được cán bộ công an và các đoàn thể thường xuyên trao đổi, hướng dẫn cách quản lý, động viên con em. Tôi tin rằng với sự quan tâm của chính quyền và cộng đồng, các cháu sẽ có cơ hội sửa sai và trưởng thành hơn”.

Tại buổi lễ, em L.V.T., 17 tuổi, một thanh thiếu niên thuộc diện quản lý trên địa bàn xã, cho biết trước đây em thường bỏ học, tụ tập chơi game và đi xe máy không đội mũ bảo hiểm. “Nhiều lần em nghĩ những việc mình làm không ảnh hưởng gì. Sau khi được các chú công an xã gặp gỡ, phân tích hậu quả và động viên tham gia hoạt động thể thao của địa phương, em nhận ra mình đã sai. Em muốn học nghề sửa xe để có công việc ổn định trong thời gian tới”, em chia sẻ.

Cùng chung tâm trạng, em N.V.H., 18 tuổi, cho biết bản thân từng giao du với nhóm bạn xấu và nhiều lần bị nhắc nhở vì gây mất trật tự nơi công cộng. “Khi được mời tham gia các buổi tuyên truyền pháp luật, em hiểu hơn về trách nhiệm của mình đối với gia đình và xã hội. Điều em cảm nhận rõ nhất là mọi người không kỳ thị mà luôn tạo điều kiện để em thay đổi. Em sẽ cố gắng để không phụ lòng tin của gia đình và địa phương”, H. chia sẻ.

Theo Thượng tá Bùi Ngọc Chuyên, Trưởng Công an xã Cẩm Thạch, mục tiêu của mô hình không chỉ là giảm số vụ vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên mà còn giúp các em tìm thấy động lực phấn đấu, xây dựng tương lai tích cực hơn. Công an xã sẽ định kỳ rà soát, đánh giá kết quả, biểu dương những trường hợp tiến bộ và đề xuất đưa ra khỏi diện quản lý đối với các em có chuyển biến rõ nét.

Lễ ra mắt mô hình điểm “Quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật” là dấu mốc quan trọng trong công tác bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở của xã Cẩm Thạch. Với sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, gia đình và toàn xã hội, mô hình được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi của thanh thiếu niên, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương./.