Tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” về dữ liệu phục vụ chuyển đổi số

Xác định dữ liệu - “nền tảng của chuyển đổi số”
Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia đã khẳng định rõ quan điểm: Dữ liệu là trung tâm, là nền tảng của chuyển đổi số, đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và tổ chức thực hiện. Đồng thời, việc phát triển, khai thác và bảo vệ dữ liệu không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà còn gắn trực tiếp với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Bám sát chỉ đạo của Bộ Công an, Công an tỉnh Thanh Hoá đã chủ động, quyết liệt, tập trung xây dựng, hoàn thiện và vận hành nhiều cơ sở dữ liệu (CSDL) nghiệp vụ chuyên ngành, trong đó nòng cốt là CSDL quốc gia về dân cư, tạo nền tảng quan trọng cho triển khai Đề án 06 và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý xã hội được thường xuyên làm sạch và cập nhật. Đây chính là “nguyên liệu đầu vào” quan trọng nhất cho các Dự án Chuyển đổi số, từ đó việc kết nối dữ liệu giữa các sở, ngành (y tế, giáo dục, lao động, đất đai…) với mã định danh cá nhân sẽ được thực hiện quyết liệt, loại bỏ tình trạng dữ liệu ảo hoặc trùng lặp.

Mặt khác, ứng dụng VNeID do Bộ Công an xây dựng, quản lý, phát triển được xem là nền tảng để triển khai các dịch vụ công. Đặc biệt, Công an tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 204/KH-UBND ngày 23/9/2025 về thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện trên địa bàn tỉnh. Theo đó, các CSDL trọng yếu, dữ liệu chuyên ngành và việc làm sạch dữ liệu được đẩy mạnh thực hiện.

Thông qua việc xây dựng, kết nối và chia sẻ các CSDL dùng chung giúp người dân chỉ phải kê khai thông tin một lần, sau đó dữ liệu được tái sử dụng trong quá trình giải quyết nhiều thủ tục hành chính khác nhau. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, góp phần giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tính chính xác, thống nhất của thông tin, hạn chế trùng lặp và sai sót trong quá trình kê khai, xác minh.
Những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ?
Thực tế, qua quá trình triển khai cho thấy, dữ liệu hiện nay vẫn còn phân tán theo lĩnh vực, theo hệ thống nghiệp vụ, chưa được tích hợp, chia sẻ đồng bộ; việc kết nối, khai thác dữ liệu giữa các đơn vị trong và ngoài ngành chưa thực sự thông suốt. Chất lượng dữ liệu ở một số hệ thống chưa đồng đều, dữ liệu trọng yếu, chuyên ngành chưa bảo đảm “đúng - đủ - sạch - sống”. Việc cập nhật, chuẩn hóa còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ làm sạch dữ liệu còn thấp. Tiến độ số hoá và liên thông dữ liệu chưa đáp ứng yêu cầu, nhiều dữ liệu đã thu thập nhưng chưa kết nối, khai thác hiệu quả để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công.

Việc xây dựng CSDL trọng yếu, 07/12 dữ liệu trọng yếu chưa có kết quả do còn lệ thuộc vào sự chỉ đạo, tiến độ triển khai và hướng dẫn của các Bộ, ngành chủ quản, gồm: CSDL ngành nông nghiệp; tài chính; hoạt động xây dựng; kiểm soát tài sản, thu nhập; xử lý vi phạm hành chính; ngành y tế; hàng hoá (hoá chất, tiền chất).

Bên cạnh đó, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu ngày càng cao trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng gia tăng, đặt ra thách thức lớn đối với hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực chuyên sâu về xây dựng, hoàn thiện, vận hành và bảo vệ CSDL. Hành lang pháp lý về khai thác, chia sẻ dữ liệu đầy đủ, phân định trách nhiệm chưa rõ ràng; hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, quy định, hướng dẫn và quản trị dữ liệu chưa hoàn thiện, chưa đồng bộ, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện thống nhất…
Tháo gỡ “điểm nghẽn” về dữ liệu phải thực hiện đồng bộ, chặt chẽ và gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin
Xác định dữ liệu vừa là tài nguyên (càng khai thác càng được làm giàu), đồng thời vừa là đối tượng cần bảo vệ đặc biệt, góp phần phục vụ hiệu quả chuyển đổi số quốc gia, nhất là khai thác CSDL quốc gia về dân cư và các dữ liệu chuyên ngành. Do đó, việc tháo gỡ “điểm nghẽn” về dữ liệu phải được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ, gắn với yêu cầu, trách nhiệm cụ thể của các cấp, các ngành trong việc khai thác và bảo đảm an ninh, an toàn thông tin. 

Phát huy vai trò dẫn dắt về dữ liệu, đánh giá tổng thể tiến độ xây dựng CSDL trọng yếu, CSDL chuyên ngành, trong đó đối với CSDL đang triển khai, phải xác định lộ trình, khẩn trương thực hiện. Đối với các CSDL chưa triển khai, cần tập trung phối hợp với các Sở, ngành để bám sát các chỉ đạo của Trung ương và Bộ, Ngành chủ quản để triển khai thực hiện ngay khi có chỉ đạo, hướng dẫn.

Tiếp tục tham mưu hoàn thiện thể chế, cơ chế chia sẻ dữ liệu, xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị trong tạo lập, quản trị, cập nhật và khai thác dữ liệu; thúc đẩy sử dụng dữ liệu dùng chung theo đúng thẩm quyền, mục đích.
Lấy CSDL quốc gia về dân cư làm nền tảng “gốc”, phục vụ đối soát, xác thực, kết nối với các CSDL chuyên ngành, góp phần hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ quản lý xã hội, phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm. Đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu hiện đại, xây dựng các trung tâm dữ liệu, trung tâm chỉ huy, điều hành thông minh, từng bước ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo vào công tác nghiệp vụ Công an. Chú trọng phát triển nguồn nhân lực dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị, phân tích và khai thác dữ liệu cho cán bộ, chiến sĩ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Việc bảo đảm CSDL để kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả, đi đôi với bảo đảm an ninh, an toàn thông tin không chỉ góp phần nâng cao năng lực quản lý xã hội, chủ động phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm nhằm giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội, mà còn phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Đây chính là minh chứng cho quyết tâm của các cấp, các ngành trong việc tháo gỡ “điểm nghẽn” về dữ liệu - một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia mà không một cơ quan, đơn vị nào có thể đứng ngoài cuộc./.