Đẩy mạnh chuyển đổi số - Đổi mới sáng tạo trong quản lý nhà nước, phục vụ Nhân dân

Tiên phong trong chuyển đổi số

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Triệu Sơn, những ngày đầu năm 2026, tuy thời tiết lạnh giá nhưng vẫn có nhiều người dân đến để chứng kiến, tìm hiểu thông tin về các thủ tục hành chính thông qua Robot AI được đặt trang trọng tại Trung tâm.

Năm nay dù đã ngoài 80 tuổi, nhưng khi được con gái đưa đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã để làm thủ tục hồ sơ sang nhượng đất đai, tách thửa, trực tiếp được chứng kiến cách con Robot vận hành, trả lời cặn kẽ các bước, các thủ tục cần thiết dễ nhớ, dễ thực hiện, ông Trịnh Ngọc Nhờ trú tại thôn Bà Triệu, xã Triệu Sơn không khỏi bất ngờ xen lẫn tò mò. Ông phấn khởi cho biết: Từ xưa đến giờ, lần đầu tiên tôi chứng kiến tận mắt một cỗ máy y như con người như vậy. Rất giỏi, hỏi gì cũng hướng dẫn được, rõ ràng, mạch lạc và dễ thực hiện. Tôi đã ở cái tuổi gần đất xa trời, được con Robot hướng dẫn rất cụ thể về thủ tục cần chuẩn bị để sang tên, tách sổ đất cho các con. Cứ làm theo các bước mà robot hướng dẫn là hoàn thành được hồ sơ của mình.

Ông Phạm Nguyên Hồng, Bí thư Đảng ủy xã Triệu Sơn cho biết: Thực hiện Nghị Quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số, xã Triệu Sơn đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý, điều hành thông minh, liên thông dữ liệu từ xã đến thôn; đầu tư hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị cho các thôn, giúp người dân có thể giải quyết thủ tục hành chính ngay tại cơ sở, giảm thời gian đi lại, tiết kiệm chi phí. Đồng thời, ứng dụng robot và camera thông minh trong hướng dẫn, giám sát bảo đảm an ninh, an toàn trên địa bàn, góp phần hiện đại hóa nền hành chính và cải thiện chất lượng phục vụ người dân; từng bước triển khai đồng bộ các nội dung về đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ hành chính công thuận tiện, nhanh chóng, minh bạch.

Đến nay, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, xã Triệu Sơn đã đưa hệ thống Robot AI vào hướng dẫn thủ tục hành chính, hệ thống máy lấy số xếp hàng tự động... Đồng thời, triển khai thí điểm Robot lễ tân thông minh phục vụ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân tại 7/47 thôn trên địa bàn; triển khai phòng họp trực tuyến từ xã kết nối đến thôn; đầu tư, trang bị hệ thống camera AI tại 7/47 thôn giám sát ANTT để phục vụ công tác quản lý, bảo đảm an ninh, an toàn về trật tự xã hội; tập huấn kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đại diện các thôn trên địa bàn...

Không chỉ tập trung vào giao diện phục vụ người dân, xã Triệu Sơn còn có bước đi chiến lược khi thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Công ty MISA làm trợ lý ảo chuyên môn, nghiệp vụ cho toàn thể cán bộ, công chức. Đây được xem là “bộ não” vận hành phía sau, giúp nâng cao năng lực và hiệu quả của bộ máy chính quyền.

Trợ lý ảo này hoạt động như một chuyên gia mẫn cán, hỗ trợ cán bộ tra cứu nhanh quy trình, biểu mẫu, căn cứ pháp lý, từ đó hạn chế sai sót nghiệp vụ. Đặc biệt, công cụ này còn có khả năng tự động tóm tắt văn bản, soạn thảo dự thảo theo mẫu chuẩn và gợi ý hướng dẫn công dân theo các tình huống phổ biến. Điều này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ mà còn bảo đảm tính thống nhất, chính xác trong toàn hệ thống. Việc thí điểm Trợ lý ảo giúp xã Triệu Sơn hoàn thiện chuỗi công nghệ phục vụ hành chính công, nơi robot hỗ trợ “tuyến đầu” tiếp dân, còn Trợ lý ảo là hậu phương cho phần nghiệp vụ nội bộ.

Đảng ủy xã Triệu Sơn xác định chuyển đổi số là khâu đột phá trong thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 nên đã và đang từng bước hiện thực hóa mô hình chính quyền phục vụ hiện đại, minh bạch. "Chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà còn là trách nhiệm, là danh dự của mỗi cán bộ, đảng viên" – ông Phạm Nguyên Hồng khẳng định.

Robot và AI về tận thôn

Tại thôn Xuân Tiên, điểm nhấn khác biệt so với các thôn khác chính là sự xuất hiện của những "người bạn công nghệ". Lần đầu tiên tại một địa bàn cấp thôn, robot lễ tân thông minh đã được vận hành. Không còn là những khái niệm xa xôi, robot lễ tân ở đây đã trực tiếp hỗ trợ bà con giải đáp nhanh các thủ tục hành chính, giảm thời gian chờ đợi; kết nối dữ liệu thông suốt giữa thôn và xã; lắng nghe kiến nghị của dân và kết nối tức thì với bộ phận chuyên môn.

Bà Vũ Thị Loan, thôn Xuân Tiên đến làm thủ tục khai sinh cho cháu đã được robot hướng dẫn tận tình, sau đó được thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng của thôn hỗ trợ hoàn thành thủ tục một cách nhanh chóng. Bà Loan cho biết: Ban đầu bà con chúng tôi cũng rất tò mò không biết robot thì sẽ làm được gì, nên khi trưởng thôn thông báo liền đến xem rất đông. Công nhận, robot rất thông minh, toàn những cái chúng tôi xưa nay hay thắc mắc liên quan đến các thủ tục đều trả lời thoả đáng. Như hôm nay tôi lên làm thủ tục khai sinh cho cháu, hỏi các thủ tục thì robot giải thích rất cặn kẽ và dễ hiểu.

Sự kết nối đồng bộ giữa hệ thống robot và nền tảng quản trị hành chính thông minh đã tạo nên mạng lưới điều hành thông minh, giúp công tác quản lý Nhà nước trở nên khoa học và chính xác hơn bao giờ hết. Với phương châm "đưa công nghệ thông minh đến gần dân ngay từ cấp cơ sở", xã Triệu Sơn đã đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật từ máy tính, máy quét tài liệu đến hệ thống họp trực tuyến kết nối 47/47 thôn, giúp người dân không còn phải vất vả đi lại quãng đường xa để lên trung tâm xã.

Các thủ tục hành chính có thể được khởi tạo ngay tại thôn, thông tin chỉ đạo điều hành từ Đảng ủy, UBND xã được truyền đạt nhanh chóng qua hệ thống trực tuyến. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí cho bà con mà còn bảo đảm tính công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền và giúp cán bộ cấp xã giảm tải áp lực khi nguồn nhân lực hiện nay vẫn đang còn thiếu.

Thiếu tá Nguyễn Hữu Lượng, Tổ trưởng Tổ cảnh sát khu vực, Công an xã Triệu Sơn cho biết: Chúng tôi đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền quan tâm trang bị hệ thống camera AI tại một số điểm ở các thôn, chia sẻ tới điện thoại của cảnh sát khu vực, thành viên Tổ ANTT cơ sở tại các thôn nên giúp chúng tôi theo dõi, nắm bắt được tình hình ANTT, từ đó có các biện pháp xử lý kịp thời. Bên cạnh đó, nhờ robot lễ tân hướng dẫn các thủ tục hành chính cho công dân nên các thủ tục liên quan đến lĩnh vực của ngành cũng được bà con nắm được, cán bộ không phải hướng dẫn nhiều. Khi công dân chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, thủ tục, chúng tôi sẽ tập hợp và hoàn thiện một cách sớm nhất. Công dân và cán bộ đều hài lòng và cảm thấy rất gần gũi.

Có thể khẳng định, cuộc cách mạng số tại xã Triệu Sơn đang đi đúng hướng, lấy người dân làm trung tâm và lấy công nghệ làm động lực. Với tinh thần "Tiên phong- Trách nhiệm - Danh dự", Triệu Sơn đang phấn đấu viết nên một chương mới về sự phát triển bền vững, nơi bản sắc vùng quê hòa quyện cùng trí tuệ của thời đại mới.

Vẫn còn nhiều băn khoăn

Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào phục vụ đời sống Nhân dân, xây dựng chính quyền số, xã hội số là tất yếu trong thời đại hiện nay. Bên cạnh những tiện ích rõ rệt, vẫn còn nhiều “băn khoăn” đặt ra. Tại buổi kiểm tra và làm việc với xã Triệu Sơn ngày 06/01/2026, đồng chí Thiếu tướng Tô Anh Dũng, Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa đã chỉ ra các mối đe dọa về an ninh mạng, tội phạm công nghệ cao khi dữ liệu dân cư và hoạt động quản lý nhà nước được đưa lên môi trường số. Việc bảo đảm quyền riêng tư, bảo mật thông tin cá nhân khi hệ thống được kết nối trên không gian mạng mà không có các biện pháp bảo đảm an toàn; các nguy cơ về "Khoảng cách số" khi một bộ phận người dân không thạo công nghệ...  là những thách thức và dẫn đến khó khăn nhất định trong việc tiếp cận dịch vụ công; sự lệ thuộc vào công nghệ có thể khiến cán bộ và người dân lúng túng khi xảy ra sự cố; các sự cố lỗi kỹ thuật, thiết bị hỏng sẽ phát sinh chi phí bảo trì, sửa chữa; việc công nghệ thay đổi liên tục sẽ khiến công nghệ bị lạc hậu nếu không có lộ trình cập nhật....

Từ những vấn đề đó, đồng chí Giám đốc Công an tỉnh yêu cầu xã Triệu Sơn, các phòng chức năng của Công an tỉnh cần tiếp tục tăng cường phối hợp với các đơn vị, các ngành có giải pháp giải quyết nhằm nâng cao hiệu quả và bảo đảm an ninh, an toàn trong quá trình triển khai thực hiện.

Ông Phạm Nguyên Hồng cho biết thêm: Những vấn đề mà đồng chí Giám đốc Công an tỉnh nêu lên rất đúng với thực tế mà chúng tôi hiện nay đang gặp phải. Đó cũng là những điều đang còn “băn khoăn” của chúng tôi cần có sự hỗ trợ, hướng dẫn, tháo gỡ của các cấp, các ngành. Để bảo đảm hoạt động an toàn, hiệu quả, thời gian tới chúng tôi xác định song song việc quan tâm đầu tư phát triển công nghệ phục vụ hành chính công, sẽ phối hợp với các đơn vị chức năng quan tâm thiết lập các giải pháp để bảo đảm an ninh mạng. Đây là điều kiện tiên quyết để hệ thống vận hành thông suốt, bảo đảm an toàn.

Cùng với đó, Triệu Sơn sẽ tập trung đầu tư, xây dựng quy trình bảo trì trang thiết bị định kỳ, bảo đảm robot AI và hệ thống camera luôn trong trạng thái vận hành tốt nhất, tránh tình trạng "đầu tư lớn nhưng sớm lạc hậu"; quan tâm đẩy mạnh tập huấn chuyên sâu, chuyển giao công nghệ không chỉ về cách vận hành robot mà còn về kỹ năng an toàn thông tin cho cán bộ, đảng viên, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng. Duy trì đồng thời các hình thức trực tuyến và trực tiếp, trong đó đề ra công nghệ, robot đóng vai trò sàng lọc, hướng dẫn ban đầu; cán bộ chuyên trách đóng vai trò kiểm soát cuối cùng và giải quyết những tình huống phức tạp, bảo đảm bộ máy hành chính vận hành thông suốt ngay cả khi xảy ra sự cố kỹ thuật...

Với sự quyết tâm đổi mới và chủ động nhận diện thách thức, xã Triệu Sơn không chỉ đang xây dựng một chính quyền số hiện đại mà còn đang đặt những viên gạch vững chắc cho một xã hội số an toàn, minh bạch, nơi công nghệ phục vụ con người một cách trọn vẹn nhất.