Tăng cường kiểm soát vi phạm pháp luật liên quan đến động vật hoang dã

Thanh Hóa là tỉnh có diện tích rừng tự nhiên lớn, với hơn 393 nghìn ha, được ví như một “kho báu” về đa dạng sinh học của khu vực Bắc Trung Bộ. Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 1.800 loài động vật hoang dã sinh sống, trong đó nhiều loài quý hiếm, có giá trị cao về khoa học và bảo tồn. Tuy nhiên, đằng sau màu xanh bạt ngàn của núi rừng, sự bình yên của muông thú đang ngày càng bị đe dọa nghiêm trọng.

Vì lợi nhuận trước mắt, không ít đối tượng đã bất chấp quy định của pháp luật, sử dụng các phương thức, thủ đoạn tinh vi và mang tính tận diệt để săn bắt động vật hoang dã. Từ việc đặt bẫy thú rừng, chim trời, đến sử dụng thuốc nổ, xung điện để khai thác trái phép nguồn lợi thủy sản, gây hậu quả nghiêm trọng cho môi trường sinh thái. Đáng lo ngại hơn, tình trạng mua bán, vận chuyển, quảng cáo các sản phẩm từ động vật hoang dã còn công nhiên diễn ra trên không gian mạng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Trước thực trạng đó, lực lượng Công an Thanh Hóa đã đồng bộ vào cuộc, phối hợp cùng lực lượng Kiểm lâm, Kiểm ngư mở đợt cao điểm truy quét, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Không quản ngại địa hình hiểm trở, những cuộc tuần tra xuyên đêm, những đợt rà soát địa bàn trọng điểm đã được triển khai quyết liệt.

Thượng úy Lê Văn Đức, Công an xã Yên Thọ cho biết: “Địa bàn xã có diện tích rừng lớn, nhiều khu vực giáp ranh, các đối tượng thường lợi dụng đêm tối hoặc thời điểm vắng người để đặt bẫy, săn bắt động vật hoang dã. Vì vậy, lực lượng Công an xã đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng kế hoạch phối hợp với Kiểm lâm địa bàn, tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, kiên quyết không để hình thành ‘điểm nóng’.”

Tại xã biên giới Na Mèo - nơi có những cánh rừng già với hệ sinh thái phong phú. Đây cũng là địa bàn tiềm ẩn nguy cơ cao về săn bắt, vận chuyển trái phép động vật rừng qua khu vực biên giới. Để ngăn chặn tình trạng này, Công an xã Na Mèo đã chủ động phối hợp với Hạt Kiểm lâm và Ban Quản lý rừng phòng hộ đã tạo nên một mạng lưới giám sát chặt chẽ. Mục tiêu cốt yếu là chủ động phòng ngừa; phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm các vụ vi phạm ngay từ cửa rừng.

Không chỉ có những ca tuần tra, công tác "dân vận khéo" cũng được các lực lượng chức năng triển khai đồng bộ, linh hoạt nhằm tuyên truyền, phổ biến pháp luật và làm cho bà con nhân dân hiểu rằng: Bảo vệ rừng và động vật hoang dã chính là bảo vệ cuộc sống và tương lai của bản làng. Thông qua nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng địa bàn, người dân được phổ biến, giải thích rõ các quy định của pháp luật, đồng thời hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng và động vật hoang dã đối với chính cuộc sống và tương lai của bản làng.

Với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, nhận thức của người dân ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới đã từng bước có sự chuyển biến tích cực. Tình trạng săn bắt tự phát giảm rõ rệt; nhiều hộ gia đình đã tự nguyện giao nộp các cá thể động vật hoang dã đang nuôi nhốt để bàn giao cho cơ quan chức năng thả về môi trường tự nhiên. Đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác tuyên truyền, vận động quần chúng trong bảo vệ động vật hoang dã.

Thiếu tá Phạm Văn Hợp, Trưởng Công an xã Na Mèo cho biết: Thời gian qua, Công an xã Na Mèo đã đồng loạt ra quân thực hiện đợt cao điểm phòng ngừa, đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã. Trọng tâm là đẩy mạnh tuyên truyền, cảnh báo nguy cơ; kiên quyết triệt phá các đường dây mua bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã; tăng cường nắm chắc tình hình tại thôn, bản, khu dân cư; quản lý, giám sát chặt chẽ các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, chợ dân sinh nhằm kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Cùng với lực lượng Công an cơ sở, thời gian qua, lực lượng Công an Thanh Hoá đã mở đợt cao điểm kiểm tra, đấu tranh, xử lý vi phạm, triệt phá các đường dây, tụ điểm mua bán, vận chuyển động vật hoang dã trái phép; phối hợp với lực lượng Kiểm lâm trong điều tra, xử lý các vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Nắm chắc tình hình tại thôn, bản, khu dân cư; quản lý, giám sát chặt chẽ các cơ sở kinh doanh ăn uống, chợ dân sinh trên địa bàn có nguy cơ mua bán, tiêu thụ trái phép loài động vật và chim hoang dã trái pháp luật. Trọng tâm là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo nguy cơ, đồng thời kiên quyết đấu tranh triệt phá các đường dây mua bán, vận chuyển động vật hoang dã trái phép; tăng cường công tác nắm chắc tình hình tại thôn, bản, khu dân cư; quản lý, giám sát chặt chẽ các cơ sở ăn uống, chợ dân sinh để phòng ngừa sai phạm.

Với quyết tâm và sự vào cuộc quyết liệt ấy, trong năm 2025, Công an tỉnh Thanh Hoá đã tiếp nhận được 10 cá thể là động vật hoang dã, động vật nguy cấp quý hiếm do các quần chúng nhân dân trên địa bàn giao nộp, cùng hàng chục các vũ khí, vật liệu là dụng cụ săn bắt động vật hoang dã. Công an các đơn vị, địa phương đã phát hiện 6 vụ việc, trong đó ra quyết định xử phạt 5 đối tượng vi phạm pháp luật có hành vi săn bắt các loài chim di cư.

Cuộc chiến chống săn bắt, buôn bán trái phép động vật hoang dã vẫn còn nhiều gian nan và thách thức. Để nhiệm vụ này đạt hiệu quả thực chất và bền vững, ngoài quyết tâm và nỗ lực của lực lượng Công an, rất cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn nữa của các cấp, các ngành. Nhưng trên hết, đó chính là ý thức tự giác và trách nhiệm của mỗi người dân. Chỉ khi cộng đồng nói không với các sản phẩm từ động vật hoang dã, khi mỗi công dân đều là một người bảo vệ rừng, thì sự bình yên của đại ngàn mới thực sự được giữ vững./.