Những chuyển biến tích cực trong công tác sát hạch, cấp đổi giấy phép lái xe sau hơn 01 tháng triển khai Thông tư số 108

Từ ngày 01/7/2026 đến nay, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức 36 kỳ sát hạch cho 11.829 thí sinh. Kết quả có 7.670 thí sinh đạt yêu cầu, đạt tỷ lệ 64,84%, tăng 1,1% so với bình quân 6 tháng đầu năm 2026. Mức tăng không lớn nhưng phản ánh tín hiệu tích cực từ những đổi mới trong công tác sát hạch. Khi quy trình được chuẩn hóa, công khai và minh bạch hơn, kết quả sát hạch ngày càng phản ánh đúng năng lực thực tế của người học, qua đó nâng cao chất lượng người lái xe và hướng tới mục tiêu xây dựng văn hóa giao thông an toàn, bền vững ngay từ khâu đào tạo.

Một trong những điểm đổi mới được người học và các cơ sở đào tạo đánh giá cao là việc rút gọn nội dung sát hạch đối với giấy phép lái xe ô tô. Theo quy định mới, kỳ sát hạch chỉ còn ba phần gồm: Lý thuyết; Lái xe trong hình; Lái xe trên đường. Việc bỏ nội dung thi mô phỏng các tình huống giao thông đã góp phần giảm đáng kể áp lực tâm lý cho học viên.

Thực tế cho thấy, bài thi mô phỏng trước đây đòi hỏi người học phải thành thạo thao tác trên máy tính, khả năng quan sát, phản xạ và xử lý tình huống trong môi trường mô phỏng. Đối với nhiều học viên lớn tuổi hoặc ít tiếp xúc với công nghệ, đây là phần thi tạo nhiều áp lực, trong khi khả năng điều khiển phương tiện thực tế lại không bị ảnh hưởng nhiều. Việc tinh gọn nội dung sát hạch giúp học viên tập trung nhiều hơn vào việc học Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và rèn luyện kỹ năng điều khiển phương tiện trong điều kiện thực tế.

Song song với việc tinh giản nội dung thi, chương trình đào tạo cũng được điều chỉnh theo hướng tăng thời lượng thực hành lái xe. Học viên có thêm thời gian làm quen với phương tiện, luyện tập các tình huống phát sinh trên đường, nâng cao khả năng quan sát, xử lý và hình thành thói quen lái xe an toàn.

Đây là thay đổi có ý nghĩa quan trọng bởi kỹ năng điều khiển phương tiện chỉ có thể được hình thành thông qua quá trình luyện tập thường xuyên. Khi thời lượng thực hành được tăng lên, học viên không chỉ thành thạo các thao tác điều khiển xe mà còn tích lũy kinh nghiệm xử lý các tình huống giao thông thực tế, góp phần hạn chế những sai sót khi chính thức tham gia giao thông.

Một điểm mới khác được đánh giá mang tính đột phá là quy định sát hạch theo trình tự bắt buộc. Theo đó, thí sinh chỉ được tham gia phần thi lái xe trong hình khi đã đạt phần thi lý thuyết; chỉ được thi lái xe trên đường khi hoàn thành đạt yêu cầu phần thi trong hình.

Quy định này đã tạo ra sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và phương pháp học tập của học viên. Nếu trước đây còn tồn tại tâm lý học đối phó hoặc tập trung vào một số nội dung nhất định để vượt qua kỳ thi thì nay người học buộc phải nắm vững kiến thức pháp luật trước khi được thực hành điều khiển phương tiện.

Việc bảo đảm trình tự "nắm chắc luật - thành thạo kỹ năng cơ bản - vận hành trên đường thực tế" giúp xây dựng nền tảng vững chắc cho mỗi người lái xe. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng đầu ra của công tác sát hạch mà còn góp phần giảm tình trạng điều khiển phương tiện theo kinh nghiệm hoặc bản năng, từ đó hạn chế nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.

Trong lĩnh vực quản lý GPLX, quy định mới về cấp đổi GPLX hết hạn dưới 30 ngày mà không phải sát hạch lại lý thuyết được đông đảo người dân đồng tình, đánh giá cao. Đây là quy định mang tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn. Trong quá trình sử dụng GPLX, nhiều trường hợp do công việc, điều kiện đi lại hoặc các lý do khách quan khiến người dân chậm thực hiện thủ tục cấp đổi trong thời gian ngắn. Trước đây, việc phải thi lại lý thuyết gây tốn kém thời gian, chi phí và phát sinh nhiều thủ tục. Quy định mới đã tháo gỡ những bất cập này, giảm phiền hà hành chính nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, tạo thuận lợi tối đa cho người dân.

Sau hơn một tháng triển khai Thông tư số 108, những kết quả bước đầu cho thấy các quy định mới không làm giảm yêu cầu của công tác sát hạch mà ngược lại còn hướng hoạt động đào tạo, sát hạch đến đúng bản chất là đánh giá năng lực thực tế của người lái xe. Quan trọng hơn cả, những thay đổi trong Thông tư số 108 không chỉ nhằm đơn giản hóa thủ tục hay giảm áp lực thi cử mà hướng tới mục tiêu lâu dài là xây dựng đội ngũ người lái xe có đầy đủ kiến thức pháp luật, kỹ năng điều khiển phương tiện và ý thức tự giác chấp hành pháp luật, ứng xử văn minh khi tham gia giao thông./.