Nói không với các hành vi sản xuất, mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo trái phép

Thực tế cho thấy, mặc dù đã được các cơ quan chức năng thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo, song vẫn còn không ít trường hợp cố tình vi phạm, lén lút sản xuất, tàng trữ và sử dụng pháo nổ trái phép. Đáng lo ngại, đối tượng vi phạm chủ yếu tập trung ở lứa tuổi thanh, thiếu niên, học sinh. Do tâm lý hiếu kỳ, thiếu hiểu biết pháp luật, nhiều em đã lên mạng xã hội tìm kiếm công thức, mua nguyên liệu để tự chế pháo nổ. Đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng, để lại hậu quả nặng nề cho bản thân, gia đình và xã hội. Trên thực tế, đã xảy ra nhiều vụ tai nạn thương tâm do pháo tự chế, nhất là vào thời điểm giáp Tết Nguyên đán.

Ảnh minh họa

Nghị định số 137/2020/NĐ-CP ngày 27/11/2020 của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm. Theo đó, có 09 nhóm hành vi không được phép thực hiện, bao gồm: nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo nổ; sản xuất, mua bán, sử dụng trái phép pháo hoa, thuốc pháo; đưa pháo, thuốc pháo trái phép vào, ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc vào khu vực cấm; lợi dụng việc sử dụng pháo để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; trao đổi, cho, tặng, mượn, thuê, cầm cố pháo hoặc thuốc pháo để sản xuất pháo trái phép; làm giả, sửa chữa giấy phép về pháo; giao pháo cho tổ chức, cá nhân không đủ điều kiện; hướng dẫn, huấn luyện cách chế tạo, sử dụng pháo trái phép; cố ý cung cấp thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin về mất, thất thoát, tai nạn liên quan đến pháo, thuốc pháo.

Xử lý vi phạm hành chính và hình sự đối với hành vi sử dụng pháo trái phép

Nhằm tăng cường tính răn đe, phòng ngừa vi phạm, đặc biệt trong dịp lễ, Tết, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 282/2025/NĐ-CP với nhiều quy định mới, trong đó đáng chú ý là việc tăng mạnh mức xử phạt đối với hành vi sử dụng pháo trái phép. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng, thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong công tác quản lý, sử dụng pháo, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội.

Theo khoản 4, Điều 13 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, cá nhân có hành vi sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt pháo nổ, pháo hoa nổ, thuốc pháo sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng. Trường hợp vi phạm do tổ chức thực hiện, mức phạt sẽ gấp đôi, có thể lên tới 80 triệu đồng. So với quy định trước đây tại Nghị định số 144/2021/NĐ-CP (đã hết hiệu lực từ ngày 15/12/2025), mức xử phạt mới đã tăng khoảng 4 lần, qua đó nâng cao hiệu quả răn đe, góp phần hạn chế tình trạng đốt pháo trái phép diễn biến phức tạp vào dịp cuối năm.

Trường hợp hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán pháo nổ trái phép đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 191 Bộ luật Hình sự năm 2015. Cụ thể: nếu khối lượng pháo nổ từ 06 kg đến dưới 40 kg, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm; từ 40 kg đến dưới 120 kg, mức hình phạt tăng lên phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 01 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 05 năm; trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, với khối lượng từ 120 kg trở lên, người vi phạm có thể bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

Ngoài ra, pháp luật còn quy định các tình tiết tăng nặng như: phạm tội có tổ chức, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, có tính chất chuyên nghiệp, vận chuyển qua biên giới hoặc tái phạm nguy hiểm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm theo quy định của pháp luật.

Cơ quan Công an khuyến cáo Nhân dân

Trước tình hình trên, Công an tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo Nhân dân nghiêm chỉnh chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng pháo; tuyệt đối không tham gia chế tạo, sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng pháo trái phép. Gia đình, nhà trường cần tăng cường công tác quản lý, giáo dục con em nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không vì hiếu kỳ mà vi phạm pháp luật. Khi phát hiện các hành vi vi phạm liên quan đến pháo, vũ khí, vật liệu nổ, người dân cần kịp thời báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để xử lý theo quy định.

Tết Nguyên đán đang đến gần, mỗi người dân hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm, tự giác chấp hành pháp luật, chủ động phòng ngừa, phát hiện và tố giác các hành vi vi phạm về pháo nổ, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, để mọi người, mọi nhà được đón Tết Bính Ngọ 2026 vui tươi, an toàn, lành mạnh và tiết kiệm./.