CÔNG TÁC CHI VIỆN CỦA TY CÔNG AN THANH HOÁ CHO CÁC CHIẾN TRƯỜNG B - C - K TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Thanh Hóa được xác định là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng của miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Là cửa ngõ nối liền Bắc - Nam, là trung tâm giao thông, hậu cần và trung chuyển lực lượng cho các chiến trường, Thanh Hóa vừa là “hậu phương lớn”, vừa là “tiền tuyến của hậu phương”, nơi phải hứng chịu hàng vạn tấn bom đạn của không quân và hải quân Mỹ hòng cắt đứt mạch máu giao thông chi viện cho miền Nam. Trong hoàn cảnh đặc biệt ấy, lực lượng Công an Thanh Hóa đã cùng quân và dân trong tỉnh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, đồng thời lựa chọn, đào tạo và chi viện những cán bộ ưu tú cho chiến trường miền Nam và làm tròn nghĩa vụ quốc tế tại Lào, Campuchia.

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt làm hai miền: miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, trở thành hậu phương lớn của cả nước; miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Ngay từ những ngày đầu sau hòa bình lập lại, Công an Thanh Hóa đã kiện toàn tổ chức, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, đánh bại âm mưu phá hoại của các thế lực phản động. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy, lực lượng Công an đã thực hiện hiệu quả vận động Nhân dân yên tâm ở lại quê hương, làm thất bại âm mưu cưỡng ép giáo dân di cư vào Nam, dập tắt vụ bạo loạn ở giáo xứ Ba Làng (Tĩnh Gia); truy quét các toán phỉ ở miền núi, phá tan âm mưu “xưng vua” tại Pù Nhi (thuộc huyện Mường Lát trước đây); bắt gọn nhiều toán gián điệp, biệt kích Mỹ - ngụy nhảy dù xuống xuống xã Trung Hạ (huyện Quan Hóa), khu vực núi Quan Sơn, xã Công Bình (huyện Nông Cống) và nhiều địa bàn trọng yếu khác; triệt phá nhiều tổ chức phản động, âm mưu gây bạo loạn, điển hình như phá tổ chức phản cách mạng “Đảng cách mạng quốc gia Việt Nam” do Lường Mạnh Huân cầm đầu… Lực lượng Công an Thanh Hóa đã giữ vững trật tự trị an trên địa bàn tỉnh góp phần chuẩn bị tiềm lực chi viện hiệu quả cho chiến trường miền Nam.

Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, với vị trí là điểm nối giữa đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nơi hội tụ các tuyến đường sắt, đường bộ, đường thủy - những chiến vận tải chiến lược từ Bắc vào Nam, Thanh Hóa trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất. Không quân Mỹ tập trung mọi tiềm lực, đánh mạnh vào những trọng điểm như: cầu Hàm Rồng, cầu Đò Lèn, Phà Ghép, Ngã Ba Voi, Rừng Thông, cầu Quan, cầu Chuối, Yên Cát… đều nhằm cắt đứt tuyến chi viện của hậu phương miền Bắc. Giữa mưa bom bão đạn, cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa luôn có mặt tại mọi điểm nóng.

Tháng 4/1965, Đội Cảnh sát giao thông trật tự, Ty Công an Thanh Hóa - tiền thân của Phòng Cảnh sát giao thông được thành lập với 117 đồng chí, chia thành 03 tổ công tác, 02 trạm đường thủy và 17 trạm đường bộ, đảm nhiệm nhiệm vụ  giữ vững huyết mạch giao thông ở các tuyến giao thông xung yếu trên như: Bắc Hà Trung, Đò Lèn, Hàm Rồng, Phà Ghép, Nam Tĩnh Gia, Rừng Thông, Kiểu, Vạn Hà, Cổ Tế, Ngã Ba Voi, cầu Vậy, cầu Quan, cầu Chuối, Bò Lăn, Mục Sơn, Quán Giắt và Yên Cát… Hình ảnh những người cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát giao thông bám đường hướng dẫn từng đoàn xe vượt trọng điểm; ban ngày tiến hành ngụy trang, sửa chữa, ban đêm mở đường thông tuyến; ngày đêm không rời trận địa, cứu người, cứu hàng, bảo vệ cầu đường và phân luồng giao thông đã trở thành biểu tượng trong chiến tranh phá hoại. Trong những năm tháng ác liệt ấy, biết bao cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng ngã xuống bảo vệ trận địa; những cái tên: Lê Văn Hanh, Võ Đình Đa, Nguyễn Văn Thuần, Nguyễn Xuân Văn, Đặng Văn Thư mãi mãi gắn liền với các địa danh lịch sử Hàm Rồng, Núi Ngọc, Đò Lèn, Phà Ghép. Máu của các anh đã hòa vào từng nhịp cầu, từng bến phà để giữ cho mạch máu giao thông của Tổ quốc không bao giờ bị cắt đứt.

Không chỉ bảo đảm giao thông, lực lượng Công an còn trực tiếp tham gia sơ tán nhân dân, bảo vệ các cơ quan Trung ương sơ tán về địa phương, bảo vệ kho tàng, bến bãi, mục tiêu quốc phòng, đấu tranh làm thất bại nhiều hoạt động gián điệp, biệt kích, chiến tranh tâm lý, đồng thời bảo vệ tuyệt đối an toàn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đoàn khách quốc tế đến thăm, làm việc tại Thanh Hóa. Đồng thời, cán bộ, chiến sĩ lực lượng Công an Thanh Hóa đã sẵn sàng xung phong chi viện cho chiến trường, đi sâu vào hoạt động ngay trong lòng địch, giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.

Từ đầu những năm 1960, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, đứng trước yêu cầu xây dựng lực lượng an ninh cách mạng tại các chiến trường B (miền Nam), C (Lào) và K (Campuchia), hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và của Ngành với tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “Đâu cần Công an có, việc gì khó có Công an”, cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa - từ những người lính trẻ đến nhiều cán bộ chỉ huy giàu kinh nghiệm - đã viết đơn tình nguyện lên đường. Có người mới lập gia đình, có người chưa kịp báo hiếu cha mẹ, có người gửi lại con thơ cho người thân; hành trang của họ không chỉ là ba lô, quân trang mà còn là lời thề tuyệt đối trung thành với Đảng, với Nhân dân và sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Việc lựa chọn cán bộ chi viện đã được lãnh đạo Ty Công an Thanh Hóa tiến hành hết sức chặt chẽ, đều là những cán bộ có phẩm chất chính trị vững vàng, có trình độ nghiệp vụ, sức khỏe tốt và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ. Trong giai đoạn từ năm 1968 đến năm 1972, Ty Công an Thanh Hóa đã lựa chọn 363 cán bộ, chiến sĩ tăng cường cho chiến trường B - C - K, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ cấp ủy, bảo vệ căn cứ địa cách mạng, xây dựng mạng lưới cơ sở bí mật, tổ chức lực lượng an ninh ở vùng giải phóng và đấu tranh chống gián điệp, cảnh sát đặc biệt cùng các tổ chức phản động. Để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Ty Công an Thanh Hóa tiếp tục lựa chọn thêm 214 cán bộ tăng cường cho An ninh miền Nam. Những con số này không chỉ là một thống kê về lực lượng điều động, mà còn là biểu tượng của tinh thần sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ, trí tuệ và xương máu để bảo vệ nền độc lập, thống nhất non sông, bởi đằng sau mỗi cán bộ lên đường là một gia đình chấp nhận hy sinh hạnh phúc riêng.

Trong số những cán bộ, chiến sĩ xung phong chi viện vào chiến trường, một trong những tấm gương tiêu biểu là cố Đại tá Tống Xuân Nhuận - nguyên Trưởng Ty Công an Thanh Hóa. Tháng 01/1968, đồng chí Tống Xuân Nhuận được Bộ Công an điều động tăng cường cho chiến trường Trị Thiên Huế và giữ các chức vụ Phó Ban an ninh tỉnh Thừa Thiên Huế phụ trách các địa bàn, căn cứ cách mạng quan trọng ở huyện Hương Trà, Phong Điền, Quảng Điền (từ tháng 1/1968 đến tháng 3/1973), Quyền Trưởng Ty an ninh Thừa Thiên Huế (từ tháng 4/1973 đến tháng 5/1975), Phó Trưởng Ty Công an Bình Trị Thiên (từ tháng 6/1975 đến tháng 10/1976). Mặc dù là cán bộ lãnh đạo được điều động từ Thanh Hóa vào nhưng đồng chí Tống Xuân Nhuận đã nhanh chóng tiếp cận tình hình, chỉ đạo xây dựng cơ sở, địa bàn, củng cố tổ chức Đảng và phong trào quần chúng cách mạng; chỉ đạo lực lượng an ninh xây dựng được nhiều cơ sở cách mạng ở Hương Trà, duy trì được thế đứng chân ở vùng giáp ranh, góp phần giữ vững và phát triển phong trào đấu tranh tại khu vực ven Thành phố Huế và các vùng lân cận. Trực tiếp chỉ đạo lực lượng an ninh Thừa Thiên Huế phối hợp với các lực lượng vũ trang đánh nhiều trận, tiêu diệt nhiều sinh lực định, bảo vệ an toàn lực lượng và cơ quan đầu não của ta tại căn cứ Hương Trà tạo thời cơ phát triển lực lượng, xây dựng lực lượng chủ lực đủ mạnh góp phần giải phóng thành phố. Trực tiếp chỉ đạo lực lượng an ninh Hương Trà tổ chức các hoạt động diệt ác, trừ gian, cổ vũ phong trào cách mạng quần chúng ở các ấp chiến lược phát triển. Chỉ đạo truy bắt, tiêu diệt tên Lê Kim Chiêu - nguyên Phó Bí thư Huyện ủy Hương Trà phản bội, chiêu hồi, ra làm tay sai cho địch (ngày 26/3/1970)... Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 02/02/2015, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 224/QĐ-CTN truy tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” cho Đại tá Tống Xuân Nhuận - Nguyên Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiên chống Mỹ, cứu nước.

Một trong những tấm gương tiêu biểu khác đó là liệt sĩ Mai Xuân Nhứ, sinh năm 1932, quê ở xã Hà Ngọc, huyện Hà Trung - con trai duy nhất trong gia đình, đã sớm tham gia vào lực lượng du kích, sau trở thành cán bộ Công an vũ trang Thanh Hóa (nay là Bộ đội Biên phòng). Năm 1967, đồng chí Mai Xuân Nhứ đã viết đơn tình nguyện chi viện cho chiến trương và được phân công thực hiện công tác điệp báo tại mặt trận Tây Nguyên. Năm 1970, khi đồng chí cùng tổ công tác thâm nhập vùng địch tạm chiếm để thực hiện công tác vận động nhân dân, đã bị địch càn quét. Đồng chí Mai Xuân Nhứ đã cùng 05 đồng chí bị địch bắt và bắn chết. Đồng chí Mai Xuân Nhứ vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất cùng nhiều phần thưởng cao quý.

Chiến tranh không chỉ ghi dấu những chiến công mà còn khắc sâu những mất mát không gì bù đắp được. Trong số 589 cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa lên đường chi viện, có hơn 100 đồng chí đã anh dũng hy sinh, nhiều người để lại một phần máu xương nơi chiến trường, nhiều người mang thương tích suốt đời. Nhiều đồng chí mãi mãi nằm lại trên những cánh rừng Trường Sơn, trên những vùng đất lửa Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Tây Nguyên hay trên đất nước bạn Lào và Campuchia; có người chưa một lần trở về quê hương, có người đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt. Sự hy sinh thầm lặng ấy đã tô thắm truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân, góp phần bảo vệ các cơ sở cách mạng, giữ vững vùng giải phóng và tạo điều kiện để các lực lượng vũ trang tiến công, giành thắng lợi trong cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975.

Không dừng lại ở việc bảo vệ hậu phương và chi viện cho chiến trường miền Nam, lực lượng Công an Thanh Hóa còn thực hiện nghĩa vụ quốc tế vẻ vang đối với cách mạng Lào và Campuchia, thể hiện sinh động tinh thần đoàn kết chiến đấu giữa ba dân tộc Việt Nam - Lào - Campuchia. Là tỉnh có chung tuyến hành lang chiến lược với nước bạn Lào, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, địa bàn Thanh Hóa trở thành cơ sở hậu cần, khu tập kết lực lượng, bệnh viện dã chiến và nơi chăm sóc con em nước bạn. Lực lượng Công an Thanh Hóa đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng vũ trang trong tỉnh, lực lượng an ninh Lào và chính quyền địa phương bảo vệ tuyệt đối an toàn các tuyến hành lang, khu căn cứ cách mạng. Không ít cán bộ Công an Thanh Hóa đã được cử sang giúp nước bạn xây dựng tổ chức, đào tạo cán bộ, bảo vệ vùng giải phóng trong điều kiện địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt. Những cán bộ được lựa chọn chi viện cho nước bạn đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần khẳng định tinh thần quốc tế vô sản cao đẹp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày non sông thu về một mối, nhưng những dấu chân của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa trên các chiến trường B - C - K vẫn in đậm trong lịch sử lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Ghi nhận những cống hiến to lớn ấy, Đảng, Nhà nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cho 05 đơn vị của Công an Thanh Hóa gồm: Đội Cảnh sát phòng cháy chữa cháy Thanh Hóa, Đồn Công an Hàm Rồng, Ban Công an xã Triệu Lộc (Hậu Lộc), Công an huyện Đông Sơn và Phòng Cảnh sát giao thông Công an Thanh Hóa; nhiều tập thể, cá nhân được trao tặng Huân chương, Huy chương, Bằng khen và được Tổ quốc ghi công. Những người chiến sĩ năm xưa có người đã trở về, có người mãi mãi nằm lại nơi chiến trường, nhưng cống hiến của họ sẽ mãi được khắc ghi như một tài sản tinh thần vô giá, tiếp thêm sức mạnh để các thế hệ hôm nay và mai sau viết nên những trang sử vẻ vang mới, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân./.

                                                                                                                Phòng Tổ chức cán bộ

                                                                                                                              Công an tỉnh Thanh Hoá