Diễn tập an ninh mạng tỉnh Thanh Hóa năm 2026: Nâng cao năng lực ứng phó trước các nguy cơ trên không gian mạng

Dự lễ khai mạc có đồng chí Cao Văn Cường, Tỉnh uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa; Đại tá Lê Ngọc Anh, Phó Giám đốc Công an tỉnh; Đại tá Trịnh Văn Giang, Phó Giám đốc Công an tỉnh; ông Trần Duy Bình, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Tham gia diễn tập có 10 đội với 200 thành viên, được đặt tên theo các địa danh, sự kiện lịch sử tiêu biểu của tỉnh như Lam Kinh, Hàm Rồng, Tây Đô, Hạc Thành, Sông Mã, Đông Sơn, Pù Luông, Sầm Sơn, Ngọc Trạo và Mường Xia.

Nâng cao năng lực ứng phó trước các nguy cơ trên không gian mạng

Phát biểu khai mạc chương trình, đồng chí Cao Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Không gian mạng ngày càng trở thành môi trường chiến lược gắn liền với quốc phòng, an ninh, đối ngoại và sự phát triển bền vững của đất nước cũng như của địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn mà công nghệ số mang lại, các nguy cơ mất an toàn thông tin, tấn công mạng, lộ lọt dữ liệu, xâm phạm bí mật nhà nước và thông tin cá nhân đang diễn biến ngày càng phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi. Các đối tượng xấu không ngừng lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi phạm pháp, gây ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, tổ chức và đời sống xã hội.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: “Công tác bảo đảm an toàn, an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị, các cơ quan, đơn vị và mỗi cán bộ, công chức, viên chức. Việc tổ chức diễn tập thực chiến an ninh mạng có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng chuyên môn, khả năng phối hợp và ứng phó với các sự cố an toàn thông tin trong thực tiễn”.

Thông qua diễn tập, các lực lượng tham gia sẽ được thực hành xử lý những tình huống giả định sát với thực tế từ khâu phát hiện, phân tích, đánh giá nguy cơ đến tổ chức ứng cứu, khắc phục và phục hồi hệ thống. Đây đồng thời là dịp để rà soát, hoàn thiện các quy trình phối hợp, phương án ứng cứu sự cố và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác công nghệ thông tin, an toàn thông tin trên địa bàn tỉnh.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị các lực lượng tham gia phát huy tinh thần trách nhiệm, chấp hành nghiêm kỷ luật, quy chế diễn tập; chủ động phối hợp, xử lý linh hoạt các tình huống theo đúng kịch bản và yêu cầu đề ra; bảo đảm tuyệt đối an toàn hệ thống, dữ liệu và các điều kiện tổ chức diễn tập.

Thực chiến xử lý sự cố, tăng cường kỹ năng bảo vệ hệ thống thông tin

Ngay sau lễ khai mạc, Ban Tổ chức đã công bố quyết định thành lập Ban Giám khảo và triển khai nội dung diễn tập thực chiến an ninh mạng dành cho các đội tham gia. Song song với đó, chương trình tập huấn, phổ biến kiến thức về an ninh mạng, an toàn thông tin cũng được tổ chức dành cho các đại biểu không trực tiếp tham gia diễn tập.

Nội dung diễn tập được xây dựng trên tình huống giả định sát thực tế. Theo đó, hệ thống giám sát phòng chống xâm nhập, lây nhiễm mã độc của tỉnh phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường tại một số cơ quan, đơn vị. Các cảnh báo cho thấy một số máy tính có dấu hiệu kết nối đến các địa chỉ Internet nghi vấn, phát sinh lưu lượng truyền dữ liệu bất thường ra bên ngoài và xuất hiện hiện tượng đăng nhập tài khoản từ nhiều địa điểm khác nhau trong thời gian ngắn.

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng chức năng phát hiện một tệp tin hướng dẫn nghiệp vụ được chia sẻ rộng rãi trên nhóm Zalo. Do nội dung phù hợp với nhu cầu công việc nên nhiều cán bộ, công chức đã tải về và mở trên máy tính phục vụ công tác chuyên môn.

Sau khi mở tệp tin, nhiều thiết bị xuất hiện các dấu hiệu bất thường như hoạt động chậm, xuất hiện cửa sổ lạ, tài khoản Zalo tự động gửi lại tệp tin cho người khác mà người sử dụng không thực hiện thao tác. Một số tài khoản thư điện tử công vụ phát sinh hoạt động bất thường, nhiều máy tính liên tục xuất hiện cảnh báo từ phần mềm bảo mật hoặc bị vô hiệu hóa các chức năng bảo vệ an toàn thông tin.

Kết quả kiểm tra ban đầu xác định tệp tin trên chứa mã độc có khả năng đánh cắp tài khoản, mật khẩu, thu thập tài liệu và dữ liệu lưu trữ trên máy tính, đồng thời tự động lây lan sang các thiết bị khác. Đặc biệt, mã độc có thể duy trì quyền truy cập trái phép, cho phép đối tượng điều khiển từ xa theo dõi hoạt động của người sử dụng, thu thập thông tin và tiếp tục mở rộng phạm vi xâm nhập vào hệ thống của cơ quan, đơn vị.

Trên cơ sở tình huống giả định, các đội tham gia phải thực hiện đầy đủ quy trình ứng cứu sự cố an toàn thông tin gồm: tiếp nhận và phân tích thông tin ban đầu; khoanh vùng, xác định phạm vi ảnh hưởng; thu thập dữ liệu, phân tích kỹ thuật; truy vết nguồn lây nhiễm; đánh giá mức độ ảnh hưởng và tổ chức ứng cứu, khắc phục hậu quả.

Hình thức thi đấu được tổ chức theo mô hình thực chiến. Mỗi đội được cấp tài khoản riêng để tham gia trên hệ thống mô phỏng, xử lý độc lập các tình huống và trả lời câu hỏi của Ban Tổ chức. Kết quả được cập nhật theo thời gian thực trên hệ thống chấm điểm điện tử.

Bộ đề thi gồm 10 câu hỏi với tổng số điểm tối đa 100 điểm, chia thành ba mức độ từ cơ bản đến nâng cao và khó. Các đội có thời gian 120 phút để hoàn thành nội dung diễn tập. Trong trường hợp bằng điểm, đội có tổng thời gian trả lời ngắn hơn sẽ được xếp hạng cao hơn.

Ban Tổ chức cho biết mục tiêu của diễn tập không chỉ dừng lại ở việc đánh giá năng lực chuyên môn của các đội tham gia mà còn hướng tới xây dựng khả năng phối hợp liên ngành trong xử lý sự cố an ninh mạng. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng có quy mô lớn, tính chất phức tạp và khả năng lan rộng nhanh chóng.

Bên cạnh nội dung thực chiến, chương trình còn tổ chức tập huấn chuyên đề “Một số vấn đề về bảo đảm an toàn, an ninh mạng” do Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh trực tiếp truyền đạt. Các nội dung tập huấn tập trung cập nhật xu hướng mới về an ninh mạng, nhận diện các phương thức, thủ đoạn của tội phạm mạng; hướng dẫn kỹ năng phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ mất an toàn thông tin trong quá trình chuyển đổi số.

Trong bối cảnh Thanh Hóa đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, việc bảo vệ hệ thống thông tin, dữ liệu số và các nền tảng phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng trở nên cấp thiết. Diễn tập an ninh mạng năm 2026 không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là bước chuẩn bị quan trọng nhằm nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó với các nguy cơ trên không gian mạng, góp phần bảo đảm an toàn cho hạ tầng số của tỉnh.

Thông qua chương trình, nhận thức, kỹ năng và khả năng phối hợp của đội ngũ cán bộ phụ trách công nghệ thông tin, an ninh mạng tại các cơ quan, đơn vị tiếp tục được nâng cao. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để Thanh Hóa chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý hiệu quả các sự cố an toàn thông tin, bảo đảm môi trường mạng an toàn, lành mạnh, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và tiến trình chuyển đổi số của tỉnh trong giai đoạn mới.