Quang Chiểu - Nơi "lòng dân" là thành trì biên cương vững chãi nhất

Những “trở lực” nơi cửa ngõ biên cương

Quang Chiểu không chỉ có sự hùng vĩ của núi rừng đại ngàn mà còn mang cả cái khắc nghiệt của vùng biên viễn "chưa mưa đã thấm, chưa nắng đã khô". Với hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc Mông, Thái, Dao... đời sống kinh tế khó khăn, trình độ dân cư còn nhiều hạn chế. Thách thức lớn nhất đối với lực lượng Công an xã trước đây chính là tội phạm ma túy và tình trạng người sử dụng ma túy trái phép. Với đặc thù địa bàn giáp biên, tội phạm ma túy luôn tìm cách thẩm lậu vào nội địa, kéo theo tình trạng người nghiện gia tăng; có thời điểm trên địa bàn xã ghi nhận tới gần 30 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý. Đây không chỉ là gánh nặng cho các gia đình mà còn là nguồn cơn phát sinh nhiều loại tội phạm...

Bên cạnh đó, tình trạng xuất nhập cảnh trái phép và các hoạt động xâm nhập, lôi kéo của các thế lực thù địch vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Việc cư dân biên giới tự ý băng rừng qua các đường mòn, lối mở không chỉ vi phạm quy chế biên giới mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định an ninh quốc gia, đặc biệt là sự xâm nhập của các đối tượng xấu lẩn trốn sự trừng phạt của pháp luật. Trong khi đó, trình độ dân trí không đồng đều khiến một bộ phận bà con vẫn còn chìm trong hủ tục, dễ bị kích động, tạo nên những "điểm nghẽn" về an ninh, trật tự (ANTT) khó tháo gỡ nếu chỉ dùng các biện pháp hành chính thuần túy.

Cuối năm 2019, thực hiện Đề án của Bộ Công an theo Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 15/3/2018 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, những cán bộ Công an chính quy đầu tiên đã xung phong, tình nguyện về xã, bước đầu khó khăn không chỉ là thiếu thốn về cơ sở vật chất, mà là "bức tường" ngăn cách về ngôn ngữ và văn hóa.

Nhớ lại những ngày đầu mới được tăng cường về địa bàn, Trung tá Hà Ngọc Hùng, Trưởng Công an xã Quang Chiểu - người đã có thâm niên gần 25 năm gắn bó với miền vùng đất biên cương này không khỏi trăn trở trước bài toán niềm tin và sự thích nghi: “Thú thật, những ngày đầu anh em Công an về xã, chúng tôi cũng lo lắm. Lo vì địa bàn Quang Chiểu quá rộng, địa hình hiểm trở mà anh em phần lớn lại là ngươi dưới xuôi lên công tác, chưa quen tiếng nói, chưa hiểu nếp sống của đồng bào nơi đây. Thách thức lớn nhất lúc đó không phải là bắt được bao nhiêu tội phạm mà làm sao để bà con cởi mở, chia sẻ với mình”.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, công tác quản lý hành chính tại xã biên giới Quang Chiểu lại vấp phải những rào cản mang tính đặc thù. Việc triển khai đề án dân cư và cấp căn cước tại đây là một bài toán đầy thách thức. Để thu nhận dữ liệu, cán bộ chiến sĩ phải vận chuyển máy móc cồng kềnh, băng qua những cung đường hiểm trở để đến với dân. Trung úy Pít Văn Liêm, cán bộ Công an xã Quang Chiểu chia sẻ: Quản lý hành chính nơi đây không thể làm theo kiểu “ngồi một chỗ”. Anh em phải kiên trì trực tiếp xuống từng hộ, có khi phải đi lại nhiều lần mới gặp được người, mới khớp được dữ liệu. Khó khăn là vậy nhưng nếu không làm quyết liệt thì sẽ xuất hiện những “khoảng trắng” về dữ liệu dân cư”.

Tại các bản vùng sâu, sóng viễn thông chập chờn, điện lưới không ổn định khiến việc hướng dẫn bà con sử dụng ứng dụng VNeID hay thực hiện dịch vụ công trực tuyến tại Quang Chiểu gặp trở ngại lớn. Ngay cả với những người có máy điện thoại thông minh, việc thao tác trên ứng dụng cũng rất khó khăn do rào cản ngôn ngữ và kỹ năng sử dụng công nghệ của đồng bào dân tộc còn hạn chế. Hiện nay, toàn xã vẫn còn 5 bản “lõm sóng” là: bản Cúm, Pù Đứa, Con Dao, Suối Tút, Co Cài... nên vẫn đặt ra những khó khăn cho người dân trong việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và cũng là “điễm nghẽn” triển khai thực hiện Đề án 06 tại xã biên giới như Quang Chiểu.

Xây dựng “thế trận lòng dân”, giữ vững bình yên vùng biên viễn

Giữa bộn bề gian khó nơi cực Tây của tỉnh, Công an xã Quang Chiểu đang triển khai những giải pháp mang tính chiến lược: Lấy dân làm gốc, lấy công nghệ làm đột phá và lấy sự tận tụy để hóa giải điểm nóng. Những giải pháp này không chỉ làm thay đổi diện mạo vùng biên mà còn bồi đắp một "thế trận an ninh nhân dân" vững chắc trong lòng dân.

Xác định thay đổi nhận thức là chìa khóa để giữ vững ANTT, xây dựng "thế trận lòng dân" là chiến lược then chốt, Công an xã Quang Chiểu đã quyết liệt thực hiện phương châm "bốn cùng: cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc" với bà con. Tại những bản làng xa xôi, cán bộ chiến sĩ không ngại gian khổ, kiên trì bám bản để học tiếng, tìm hiểu phong tục của đồng bào. Việc sử dụng tiếng dân tộc của bà con trong các buổi trò chuyện đã xóa bỏ sự e dè ban đầu, giúp các chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước thấm sâu vào đời sống.

Công an xã Quang Chiểu đã chủ động tham mưu cho Đảng ủy, UBND xã xây dựng và khơi dậy sức mạnh nội sinh từ các mô hình tự quản về ANTT phù hợp với đặc thù địa bàn biên giới. Trọng tâm là mô hình “Dòng họ tự quản về ANTT”, nơi phát huy tối đa vai trò nòng cốt của các già làng, trưởng bản và người có uy tín - những “người giữ lửa” có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng.

Đội ngũ này chính là “cánh tay nối dài” của lực lượng Công an, đóng vai trò là cầu nối huyết mạch trong việc vận động Nhân dân bài trừ các hủ tục lạc hậu, kiên quyết không tiếp tay cho tội phạm... Bằng tiếng nói uy tín và sự gương mẫu, các hạt nhân tại cơ sở đã giúp lực lượng Công an khơi dậy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, biến mỗi dòng họ thành một “pháo đài”, mỗi người dân thành một “chiến sĩ” trên mặt trận giữ gìn bình yên bản làng.

Nói về sự gắn bó của lực lượng Công an đối với mảnh đất vùng biên này, ông Tặng Văn Cấu, Trưởng bản Con Dao không giấu được sự cảm động. Với ông, các chiến sĩ Công an xã từ lâu đã không còn là "khách", mà là những người con, người em ruột thịt của bản làng: “Cái bụng người dân bản Con Dao mình yêu quý cán bộ công an lắm. Cán bộ không ngại khó, giúp đỡ bà con mình nhiều lắm. Bà con cũng hiểu rằng giữ gìn ANTT không phải việc riêng của Công an mà là việc của cả bản”.

Trước thách thức về địa hình chia cắt và sự thiếu hụt thông tin kịp thời, Công an xã Quang Chiểu đã chủ động triển khai "Nhóm Zalo kết nối an ninh" đến từng thôn, bản. Đây được coi là bước đi đột phá trong việc ứng dụng công nghệ để thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân vùng biên. Thông qua các nhóm Zalo an ninh, lực lượng Công an đã thiết lập một kênh thông tin hai chiều thông suốt. Tại đây, mọi thông tin về phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay các quy định về định danh điện tử VNeID đều được truyền tải trực tiếp, nhanh chóng đến tận điện thoại của người dân. Ngược lại, các nhóm Zalo cũng trở thành "tai mắt" kỹ thuật số hiệu quả. Trung tá Hà Ngọc Hùng, Trưởng Công an xã Quang Chiểu khẳng định: “Nhóm zalo không chỉ là công cụ trao đổi thông tin mà đã trở thành sợi dây liên kết hiện đại, giúp “thế trận lòng dân” trên không gian mạng luôn được duy trì và phát huy hiệu quả tối đa”.  

Xác định tội phạm và tệ nạn ma túy là căn nguyên của đói nghèo và bất ổn, với quyết tâm làm sạch địa bàn, Công an xã Quang Chiểu đã triển khai chiến dịch tổng lực, chuyển hóa thành công xã từ diện phức tạp về ma túy trở thành địa bàn "sạch" đối tượng nghiện. Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", các cán bộ chiến sĩ đã kiên trì vận động, thuyết phục và thực hiện quy trình đưa các đối tượng đi cai nghiện bắt buộc theo quy định. Nhờ đó, từ con số gần 30 người nghiện trước đây, thông qua sự đồng hành, giáo dục và giúp đỡ tận tình của lực lượng Công an, nhiều người nghiện đã quyết tâm đoạn tuyệt với "cái chết trắng" tái hòa nhập cộng đồng, đến nay xã Quang Chiểu không còn đối tượng nghiện ma túy.

Không chỉ giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm ANTT, Công an xã Quang Chiểu còn phối hợp với Đồn Biên phòng Quang Chiểu và chính quyền địa phương đồng hành cùng bà con trong xóa đói giảm nghèo, xây dựng cơ sở hạ tầng, ổn định đời sống. Từ những việc làm cụ thể, thiết thực, niềm tin của Nhân dân đối với lực lượng Công an ngày càng được củng cố, để mỗi người dân thực sự trở thành một “mắt xích” vững chắc giữ bình yên cho từng bản làng.

Không có thước đo nào chính xác hơn sự hài lòng và niềm tin của người dân. Giờ đây, đi đến bất cứ bản làng nào ở Quang Chiểu, người dân đều dành những tình cảm đặc biệt khi nhắc đến lực lượng Công an xã. Sự tin yêu đó không chỉ dừng lại ở lời nói mà hiện hữu bằng hành động cụ thể. Giờ đây, mỗi khi có người lạ vào bản hay có đối tượng nghi nghi vấn, người dân đều chủ động báo ngay cho lực lượng chức năng. Ông Vi Văn Thuấn, Chủ tịch UBND xã Quang Chiểu khẳng định: “Trước đây, Quang Chiểu là địa bàn phức tạp về ma túy và di cư tự do. Tuy nhiên, kể từ khi lực lượng Công an chính quy về xã, diện mạo địa phương đã thay đổi rõ rệt. Các đồng chí không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giữ gìn ANTT mà còn là những “cán bộ dân vận” thực thụ. Chính sự chân thành, “nói đi đôi với làm” đã giúp các anh chiếm trọn niềm tin của cấp ủy và Nhân dân, thực sự trở thành chỗ dựa vững chắc cho đồng bào các dân tộc nơi đây”.

Với sự quan tâm, đồng hành của cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng, xã Quang Chiểu hôm nay đang từng ngày đổi thay, khoác lên mình diện mạo mới đầy sức sống. Những điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy không còn; tình trạng gây rối, đánh nhau vì mâu thuẫn cá nhân giảm rõ rệt. Nơi biên viễn xa xôi, “thế trận lòng dân” được bồi đắp không chỉ bằng sự ổn định về ANTT, mà còn bằng sự gắn bó, tin yêu của Nhân dân. Từ niềm tin ấy, bình yên nơi mỗi bản làng được giữ vững, trở thành nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững ở vùng biên giới Thanh Hóa./.