CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CHỐNG PHỈ, CHỐNG “XƯNG VUA” BẢO VỆ MIỀN TÂY THANH HÓA TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC

“Xưng vua”, gây phỉ - thủ đoạn thâm độc nhằm chia rẽ dân tộc, phá hoại chính quyền cách mạng

Sau ngày miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, trong khi Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thanh Hóa tập trung khắc phục hậu quả chiến tranh, ổn định đời sống, khôi phục sản xuất và xây dựng chính quyền cách mạng thì các thế lực thù địch vẫn không từ bỏ âm mưu chống phá. Chúng tìm mọi cách phá hoại công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm suy yếu chính quyền cách mạng và từng bước tạo dựng những địa bàn bất ổn để phục vụ cho các hoạt động chống phá lâu dài. Trong âm mưu đó, miền Tây Thanh Hóa, với vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh, có đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào đã trở thành một trong những địa bàn mà các thế lực thù địch tìm cách lợi dụng.

Những năm đầu sau ngày hòa bình lập lại, địa bàn miền Tây Thanh Hóa gặp rất nhiều khó khăn: địa hình rừng núi hiểm trở, hệ thống giao thông chưa phát triển, việc đi lại giữa các bản làng còn cách trở; đây là nơi tập trung sinh sống của đồng bào nhiều dân tộc, đời sống vật chất còn thiếu thốn; trình độ dân trí không đồng đều; chính quyền cách mạng ở nhiều nơi mới được củng cố. Trong khi đó, những tàn dư của chế độ cũ, các phần tử phỉ, phản động và những người từng làm việc cho bộ máy cũ vẫn còn tồn tại ở một số địa bàn. Đây chính là những điều kiện mà các thế lực thù địch tìm cách khai thác để thực hiện âm mưu chống phá từ bên trong.

Lợi dụng nếp sống lạc hậu, mê tín dị đoan của đồng bào dân tộc thiểu số, các thế lực thù địch tổ chức nhiều nhóm phỉ hoạt động gây rối, bịa đặt việc “xưng vua, đón chúa” nhằm lôi kéo đồng bào chống lại chính sách của Đảng, của Chính phủ gây mất trật tự trị an trên địa bàn. Chúng liên tiếp sử dụng máy bay tiếp tế vũ khí, lương thực, thực phẩm và quân trang cho bọn thổ phỉ, phản động và chỉ đạo số đối tượng này tăng cường các hoạt động chống phá. Từ hoạt động lén lút bí mật gây cơ sở và bán công khai trước đây, nay các đối tượng chuyển sang hoạt động vũ trang táo bạo công khai tiến dần từ Mường Xia, Mường Xôi qua biên giới Lào Việt.

Chỉ trong vòng 03 tháng (từ ngày 15/5 đến 15/8/1954), thổ phỉ ở Thượng du đã phát triển lực lượng, hoạt động lan rộng từ Thượng Lào qua biên giới Lào - Việt sang thượng du Thanh Hóa đặc biệt là địa bàn 03 huyện: Lang Chánh, Quan Hóa, Bá Thước. Tại địa bàn Tam Chung, Quang Chiểu (huyện Quan Hoá) địch liên tiếp cho máy bay tiếp tế vũ khí, lương thực, thực phẩm cho bọn gián điệp, biệt kích, thổ phỉ và bọn phản động nội địa. Ở Tam Lư (Quan Hóa) chúng quây bắn chết 01 đồng chí huyện ủy viên trong đoàn trừ tiễu phỉ của ta. Đặc biệt, các thế lực thù địch đã cố tình lợi dụng vấn đề dân tộc, khai thác những yếu tố nhạy cảm trong đời sống tinh thần của đồng bào, những phong tục, tập quán và tín ngưỡng tồn tại lâu đời để tuyên truyền những luận điệu sai trái, gieo rắc tâm lý trông chờ, mê tín; tiến hành hoạt động “xưng vua” - xây dựng thứ quyền lực giả tạo, đối lập với chính quyền cách mạng, tập hợp những người nhẹ dạ, thiếu hiểu biết hoặc có tư tưởng bất mãn, từng bước tạo ra sự xa cách giữa nhân dân với chính quyền cách mạng, thực hiện âm mưu chống phá.

Cuộc đấu trí thầm lặng và chiến công của lực lượng công an Thanh Hoá

Nhận thức rõ tính chất nguy hiểm của âm mưu gây phỉ, “xưng vua” ở địa bàn miền Tây của tỉnh, Ty Công an Thanh Hoá đã xác định đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là cuộc đấu tranh với những nhóm phỉ có vũ trang mà còn là cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp trên nhiều mặt trận, từ đấu tranh nghiệp vụ, đấu tranh chính trị, tư tưởng đến công tác vận động quần chúng. Trong đó, yêu cầu đặt ra là phải làm rõ âm mưu của các thế lực thù địch, nhận diện phương thức, thủ đoạn hoạt động, kịp thời phát hiện đập tan các tổ chức phản động nhen nhóm, không để chúng có điều kiện tập hợp lực lượng, xây dựng và phát triển cơ sở gây mất ổn định tình hình trật tự trị an trên địa bàn. (chưa xuất hiện từ điểm nóng)

Ngay từ những năm đầu sau ngày hòa bình lập lại, công tác nắm tình hình, điều tra, nghiên cứu hoạt động của các phần tử phỉ, phản động được chú trọng. Lực lượng Công an phối hợp với Quân đội, dân quân, chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền, vận động quần chúng, xây dựng cơ sở, đồng thời triển khai các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện và đấu tranh với những tổ chức chống phá.

Ngày 27/7/1954, Ty Công an Thanh Hóa đã chỉ đạo Công an 06 huyện Thượng du tổ chức cho nhân dân học tập tài liệu chống biệt kích, thổ phỉ; tránh việc dấu diếm nhân dân về âm mưu của địch, đề cao nhiệm vụ chống biệt kích, thổ phỉ; đồng thời tăng cường công tác điều tra, nghiên cứu tình hình, xây dựng phương án đấu tranh và củng cố lực lượng Công an xã. Đây là một trong những hoạt động có ý nghĩa quan trọng, thể hiện tinh thần chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa của lực lượng Công an.

Thực hiện Chỉ thị số 14/CT-TW ngày 16/4/1955 của Ban Bí thư Trung ương về giải quyết vấn đề phỉ, cùng với sự chỉ đạo của Bộ Công an, Ty Công an Thanh Hóa đã phối hợp với lực lượng quân đội tăng cường cán bộ lên miền Tây của tỉnh tập trung phát động quần chúng, vạch trần âm mưu gây phỉ, đồng thời tiến hành đồng bộ các biện pháp đấu tranh, tổ chức các đợt tiểu phỉ để ngăn chặn hoạt động phá hoại và âm mưu gây phỉ. Đồng thời, xây dựng rất nhiều kế hoạch triển khai các mặt công tác nghiệp vụ; tham mưu cho Tỉnh uỷ ban hành Nghị quyết giải quyết vấn đề phỉ ở vùng Thượng du; tăng cường công tác bảo vệ chính trị, kết hợp với công tác đăng ký và quản lý hộ khẩu nhằm phục vụ công tác nghiệp vụ, phát hiện và quản lý đối tượng; xây dựng kế hoạch đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ phong trào xây dựng hợp tác xã nông nghiệp và cải cách dân chủ ở miền núi; xây dựng phương án đấu tranh, trấn áp những đối tượng hiện hành; lập kế hoạch tiến hành các biện pháp nghiệp vụ theo dõi, giám sát, đấu tranh trấn áp kịp thời những đối tượng, tổ chức phản động có hoạt động chống phá.

Trong giai đoạn 1954 - 1960, Ty Công an Thanh Hoá đã nắm chắc tình hình, di biến động của các đối tượng phản động, chọn cử cán bộ trực tiếp xuống các địa bàn giáp biên, vùng Thượng du tiến hành trinh sát, xây dựng kế hoạch đấu tranh toàn diện chống âm mưu phỉ và vấn đề “xưng vua”, “đón vua” ở vùng Thượng du Thanh Hoá. Chỉ đạo lực lượng Công an các vùng Thượng du, một mặt tăng cường cán bộ tổ chức phát động quần chúng nhân dân vạch trần âm mưu gây phỉ của đế quốc, mặt khác thuyết phục và vận động các gia đình kêu gọi người thân theo phỉ quay trở về đầu thú và giao nộp vũ khí cho chính quyền. Phối hợp với lực lượng vũ trang tỉnh mở nhiều đợt tấn công, truy quét, giải quyết vấn đề phỉ, tuyên truyền sâu rộng chính sách đại đoàn kết dân tộc của Đảng, xây dựng và củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở, củng cố an ninh quốc phòng ở các huyện thượng du Thanh Hoá. Xuất phát từ những chủ trương đúng đắn, cùng với phát huy sức mạnh tổng hợp của nhiều lực lượng, sử dụng đồng bộ các biện pháp nên chỉ trong một thời gian ngắn ta đã phát hiện và triệt phá được nhiểu ổ nhóm phỉ; trấn áp kịp thời những tên tay sai địch tung về hoạt động như: Lò Khăm Đôi, Vi Thị Chiêu..; những tên có hành động chống đối quyết liệt như: La Thiện, Lang Văn Nhu, Hà Văn Mét, Lò Văn Phụng...; kêu gọi hàng trăm tên ra hàng, đầu thú; tiêu diệt và bắt sống hàng trăm tên khác; thu hồi 80 quả mìn và nhiều vũ khí, quân trang, quân dụng của phỉ, bước đầu đã ngăn chặn được hoạt động phá hoại của chúng, ổn định bước đầu vùng biên giới Thanh Hoá - Hủa Phăn. Điển hình đã phá thành công chuyên án TB2, do Vi Văn Sếnh (tức Tạo Bông) ở xã Quang Chiểu (huyện Quan Hoá) âm mưu xoá bỏ chính quyền, lập khu tự trị người Thái, phối hợp với lực lượng phản động ở Lào đánh chiếm các xã vùng cao; phá được âm mưu tổ chức “xưng vua”, “đón vua”, dụ dỗ dân chạy sang Lào của Nhé Gia...

Trong giai đoạn 1961 - 1963, thực hiện Nghị quyết số 39/NQ-TW ngày 20/01/1962 của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, Ty Công an Thanh Hoá đẩy mạnh triển khai những công tác cơ bản trong đấu tranh chống phản cách mạng; mở cuộc vận động quần chúng tiến hành công tác giáo dục, cải tạo đối với số đối tượng tề, ngụy, phỉ cũ chưa chịu cải tạo. Mục đích của cuộc vận động này là tuyên truyền cho họ hiểu được chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, thấy được tội lỗi trước đây mà họ mắc phải và chính sách khoan hồng, nhân đạo của ta để không chống phá cách mạng. Sau một thời gian tiến hành nhiều biện pháp giáo dục, cải tạo, đấu tranh với những đối tượng chưa chịu cải tạo, Ty Công an Thanh Hoá đã phát hiện và điều tra khám phá một số vụ án phản động, điển hình như: phá chuyên án do các tên phản động Phạm Bá Nhân, Phạm Bá Kim, Cầm Bá Xuân, Cầm Bá Mờ cầm đầu... đã bắt 35 tên, đưa đi tập trung cải tạo 112 tên, quản chế tại địa phương 56 tên. Thắng lợi của công tác tập trung cải tạo đã góp phần ổn định tình hình trật tự trị an, thúc đẩy việc thực hiện chủ trương chính sách của Đảng và Chính phủ được thuận lợi, đồng thời lực lượng Công an đã phân hoá được các đối tượng, đối phó với những hoạt động chống phá của các đối tượng phản động, phá nhiều vụ án phản động.

Đầu năm 1964, đế quốc Mỹ đã đầu tư mạnh mẽ nhân lực, vật lực, vũ khí, phương tiện, tăng cường chiến tranh gián điệp, biệt kích để thực hiện mưu đồ giữ thế thượng phong ở miền Bắc, tạo điều kiện cho không quân, hải quân Mỹ thực hiện thành công mục tiêu “Đưa miền Bắc trở lại thời kỳ đồ đá”. Thực hiện Nghị quyết số 40/NQ-TW của Bộ Chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ra Nghị quyết số 27/NQ-TU về “Tăng cường đấu tranh chống bọn phản cách mạng”, Ty Công an Thanh Hoá đã tăng cường công tác nắm tình hình, triển khai công tác “khoanh vùng đánh địch”, tập trung lực lượng khảo sát, rà soát các đối tượng chính trị và có đối sách cụ thể cho từng loại; đẩy mạnh các mặt công tác phòng ngừa và đấu tranh “trấn áp mạnh đối với bọn phản cách mạng ngóc đầu dậy”; sử dụng các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện những cơ sở do địch cài lại, vừa đấu tranh chống âm mưu của bọn phỉ ở vùng Thượng du, không để xảy ra hành động phá hoại, không để xảy ra nổi loạn. Kết hợp với bộ đội và các ban, ngành, đoàn thể tổ chức phát động quần chúng nhân dân “khoanh vùng trấn phản”, tập trung cải tạo những phần tử nguy hiểm cho xã hội, giáo dục cải tạo bọn tề, nguỵ, phỉ, phản động cũ và các loại đối tượng khác mà kẻ địch thường chú ý lợi dụng. Trong cuộc đấu tranh này, lực lượng Công an đã trấn áp mạnh mẽ những hoạt động chống phá hiện hành của địch, làm tan rã âm mưu gây phỉ, âm mưu xưng vua, đón vua ở vùng thượng du…

Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đối với âm mưu gây phỉ của địch, Ty Công an Thanh Hoá chủ trương đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tìm mọi cách tranh thủ số người tiến bộ trong tầng lớp trên, xây dựng và củng cố cơ sở, củng cố biên phòng vững chắc. Đồng thời phối hợp với lực lượng quân đội mở các đợt tiễu phỉ nhằm giải quyết vấn đề phỉ, vấn đề “xưng vua”, “đón vua” gây bạo loạn, làm mất ổn định an ninh trật tự vùng miền núi Thanh Hoá; phối hợp với lực lượng quân đội tiến hành các đợt tuyên truyền, vận động, giáo dục nhân dân về chính sách dân tộc của Đảng, Chính phủ, tranh thủ mọi điều kiện giúp đỡ nhân dân đẩy mạnh sản xuất, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc. Quần chúng đã trở thành những “đôi tai”, “đôi mắt” giúp lực lượng Công an nắm tình hình, phát hiện các đối tượng phạm tội, nắm di biến động của các loại đối tượng, tiêu diệt và làm tan rã hàng trăm tên phỉ và các tổ chức phỉ ở các huyện miền núi của tỉnh, ngăn chặn hiệu quả hoạt động phá hoại của bọn phỉ, bọn phản cách mạng, phá tan âm mưu gây phỉ của đế quốc và tay sai góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn toàn tỉnh.

Do nắm chắc tình hình, chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, tạo thế chủ động, Ty Công an Thanh Hoá đã cơ bản giải quyết vấn đề phỉ, vấn đề “xưng vua” ổn định tình hình an ninh, trật tự vùng miền núi phía Tây của tỉnh. Từ thực tế giải quyết vấn đề phỉ, vấn đề “xưng vua”, Ty Công an Thanh Hoá đã tiến hành tổng kết trong đó nhấn mạnh: đây là vấn đề dân tộc, vấn đề quần chúng.... đấu tranh phá âm mưu này là cuộc đấu tranh gay gắt, phải kết hợp vạch trần và phá tan âm mưu của địch với việc giáo dục cán bộ và quần chúng nhân dân thực hiện nghiêm chính sách của Đảng và Chính phủ... Điều quan trọng trong giải quyết vấn đề phỉ là biết dựa vào quần chúng nhân dân, tranh thủ được đa số người tiến bộ trong tầng lớp trên, sự đồng tình ủng hộ của quần chúng trong việc trừng trị những tên cầm đầu, ngoan cố, làm tay sai cho đế quốc.

Đập tan âm mưu “xưng vua”, giữ vững miền Tây - mốc son trong lịch sử bảo vệ An ninh Tổ quốc

Nhìn lại cuộc đấu tranh chống phỉ, chống “xưng vua” ở miền Tây Thanh Hóa trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, có thể khẳng định đây là một trong những cuộc đấu tranh có ý nghĩa quan trọng trong lịch sử bảo vệ an ninh, trật tự của tỉnh. Thắng lợi của cuộc đấu tranh không chỉ thể hiện ở việc bắt giữ các đối tượng, phá tan các tổ chức phản động hay thu giữ vũ khí mà quan trọng hơn là đã làm thất bại âm mưu xây dựng lực lượng chống phá từ bên trong, không để các thế lực thù địch biến miền Tây Thanh Hóa thành địa bàn hoạt động lâu dài. Các thế lực thù địch đã không thể biến hoạt động “xưng vua” thành một công cụ tập hợp lực lượng; không thể lợi dụng vấn đề dân tộc để phá vỡ khối đoàn kết giữa các dân tộc. Những tổ chức phỉ lần lượt bị bóc gỡ, tan rã; nhiều đối tượng phản động bị bắt hoặc ra hàng, là thắng lợi quan trọng đối với công tác bảo vệ chính quyền cách mạng ở cơ sở, giữ vững sự ổn định chính trị, tạo điều kiện để chính quyền các cấp tập trung thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Từ thực tiễn công tác đấu tranh chống phỉ, chống “xưng vua” có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:

Một là: phát huy sức mạnh của nhân dân, sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ của đồng bào các dân tộc, lực lượng Công an đã phát hiện và đấu tranh hiệu quả với các nhóm phỉ hoạt động trong địa hình rừng núi hiểm trở.

Hai là: phải chủ động nắm tình hình từ sớm, từ cơ sở, thực tiễn cho thấy, một tổ chức phản động nếu được phát hiện khi mới manh nha sẽ dễ dàng bị cô lập và ngăn chặn hơn rất nhiều so với khi chúng đã có lực lượng, vũ khí và địa bàn hoạt động. Vì vậy, công tác phòng ngừa, nắm tình hình, xây dựng cơ sở và quản lý địa bàn luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Ba là: phải đặc biệt coi trọng công tác dân tộc và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân. Các thế lực thù địch có thể thay đổi thủ đoạn, nhưng việc lợi dụng những vấn đề liên quan đến dân tộc, tôn giáo, đời sống và tâm lý xã hội để kích động, chia rẽ vẫn luôn là một phương thức chống phá nguy hiểm. Vì vậy, bảo vệ an ninh miền Tây không thể tách rời nhiệm vụ chăm lo đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, tôn trọng và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, củng cố niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với Đảng và Nhà nước.

Ngày nay, miền Tây Thanh Hóa đã có những đổi thay mạnh mẽ, những bản làng từng là trọng điể phức tạp về tình hình trị an, đang từng ngày phát triển. Đường giao thông được mở rộng, đời sống nhân dân được nâng lên, hệ thống chính trị cơ sở ngày càng được củng cố. Sự bình yên hôm nay là kết quả của cả một quá trình xây dựng và bảo vệ lâu dài, trong đó có sự đóng góp, hy sinh thầm lặng của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hoá. Những chiến công ấy đã góp phần tô thắm truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an Thanh Hóa, đồng thời để lại những bài học quý báu cho công tác bảo vệ an ninh Tổ quốc trong mọi thời kỳ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Biên niên lịch sử lực lượng An ninh, Công an tỉnh Thanh Hoá (1946 - 2021), Thanh Hoá, năm 2021.

2. Lịch sử biên niên Công an nhân dân Thanh Hoá tập II (1954 - 1975), Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 1998.

3. Lịch sử Công an nhân dân Thanh Hoá tập II (1954 - 1975), Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 1999.

4. Tổng kết lịch sử Công an Thanh Hoá trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hoá tháng 02/2014.

5. 60 năm Công an nhân dân Thanh Hoá, Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 2005.