Chủ động nhận diện và hóa giải mâu thuẫn trong Nhân dân ngay từ cơ sở

Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ việc phức tạp về an ninh trật tự đều khởi nguồn từ những mâu thuẫn nhỏ trong đời sống hằng ngày. Các mâu thuẫn chủ yếu phát sinh từ tranh chấp đất đai, quan hệ gia đình, hàng xóm, vay mượn tài sản, va chạm giao thông và trong một bộ phận thanh, thiếu niên. Điểm đáng lưu ý là nhiều mâu thuẫn âm ỉ kéo dài, không được nhận diện và xử lý kịp thời, khi bùng phát thường để lại hệ lụy khó lường.

Tại hội nghị, sau khi được quán triệt đầy đủ các các văn bản chỉ đạo và kế hoạch cao điểm rà soát, giải quyết mâu thuẫn trong nội bộ Nhân dân, các đại biểu đã tập trung thảo luận, phân tích nguyên nhân và những hạn chế trong công tác nắm tình hình ở cơ sở, đồng thời kiến nghị, đề xuất những giải pháp theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Trước hết là nâng chất công tác nắm tình hình, coi đây là khâu then chốt, yêu cầu lực lượng Công an xã và các tổ an ninh trật tự phải bám sát địa bàn, chủ động phát hiện từ sớm những dấu hiệu phát sinh mâu thuẫn. Cùng với đó, tăng cường đối thoại trực tiếp, kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho người dân, hạn chế tích tụ bức xúc. 

Một giải pháp quan trọng khác là nâng hiệu quả hòa giải ở cơ sở. Hòa giải không chỉ dừng ở việc “dàn xếp” mà phải hướng tới giải quyết căn nguyên của mâu thuẫn, bảo đảm tính bền vững. Muốn vậy, đội ngũ hòa giải viên cần được bồi dưỡng kỹ năng, cập nhật kiến thức pháp luật, đồng thời phát huy vai trò của những người có uy tín trong cộng đồng để tạo sự đồng thuận.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền pháp luật cần đi vào những vấn đề sát thực, dễ phát sinh tranh chấp như đất đai, dân sự; chú trọng nhóm đối tượng thanh, thiếu niên nhằm phòng ngừa từ sớm các hành vi lệch chuẩn. Việc theo dõi, giám sát giải quyết đơn thư cũng phải được thực hiện chặt chẽ, tránh để tồn đọng kéo dài làm phát sinh mâu thuẫn mới.

Hội nghị không đặt ra những mục tiêu chung chung, mà hướng tới một yêu cầu cụ thể: mâu thuẫn phải được nhận diện sớm, xử lý kịp thời ngay từ cơ sở, không để tích tụ thành điểm nóng. Khi từng vụ việc nhỏ được giải quyết dứt điểm, sẽ hạn chế được nguy cơ phát sinh vụ việc phức tạp, qua đó giữ vững ổn định an ninh trật tự một cách bền vững.

Thông qua hội nghị, nhận thức và vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành, quần chúng nhân dân trong công tác nắm tình hình, phát hiện, giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở tiếp tục được nâng lên. Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển biến từ “xử lý khi xảy ra” sang “chủ động phòng ngừa”, lấy cơ sở làm trung tâm. Nếu được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường sống an toàn, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.