Thanh Hóa: Từ “làm sạch” dữ liệu đến tiên phong đưa “sổ đỏ” lên VNeID

Đó cũng là bài toán mà Thanh Hóa tập trung giải quyết trong thời gian qua. Từ hoàn thiện hồ sơ, số hóa, làm sạch đến đồng bộ, dữ liệu đất đai đang từng bước được chuẩn hóa, kết nối với hệ thống quốc gia. Nhưng Thanh Hóa không coi “có dữ liệu” là đích đến, mà trên nền tảng dữ liệu của hơn một triệu thửa đất đã được làm sạch, Thanh Hóa tiếp tục đi một bước xa hơn: khai thác dữ liệu để cắt giảm giấy tờ, đơn giản hóa thủ tục và tiên phong thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID, hướng thành quả chuyển đổi số trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp. 

Tạo “nền móng” với hơn 1,39 triệu thửa đất được làm sạch

Muốn tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID, trước hết, dữ liệu phải bảo đảm: đúng thửa đất, đúng thông tin, đúng chủ sử dụng. Vì vậy, Thanh Hóa tập trung giải quyết phần việc khó nhất: làm sạch, chuẩn hóa khối lượng dữ liệu hình thành qua nhiều thời kỳ. 

Đây không đơn thuần là số hóa hồ sơ. Từ biên tập số liệu, rà soát thuộc tính từng thửa đất đến cập nhật, chỉnh lý, mỗi dữ liệu đều phải được đối chiếu, chuẩn hóa trước khi kết nối, khai thác. Khó khăn càng lớn, khi hồ sơ trải qua nhiều lần đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng, biến động, thông tin cũ có thể thiếu hoặc chưa thống nhất, trong khi dữ liệu mới liên tục phát sinh. 

Xác định đây là nhiệm vụ khó nhưng có ý nghĩa nền tảng, Thanh Hóa đã đặt việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trong tổng thể thực hiện Nghị quyết 57 và Đề án 06, với tinh thần chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt. Hằng tuần, Tổ công tác Đề án 06 tỉnh tổ chức giao ban để “kiểm đếm” tiến độ, nhận diện “điểm nghẽn”, làm rõ nguyên nhân và tháo gỡ khó khăn cho từng địa phương, đơn vị. Tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả” được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ, chỉ tiêu và sản phẩm đầu ra.

Xuyên suốt quá trình triển khai, yêu cầu của lãnh đạo tỉnh là không chạy theo số lượng, không coi hoàn thành nhiệm vụ trên hệ thống là đích đến, mà kết quả phải được đo, đếm bằng chất lượng dữ liệu, sản phẩm cụ thể và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cách làm quyết liệt ấy đã tạo chuyển biến rõ rệt cả về tiến độ và chất lượng dữ liệu.

Đến ngày 30/7/2026, Thanh Hóa đã làm giàu, làm sạch 1.235.905/1.394.334 thửa đất, đạt 88,64%, xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố. Trước yêu cầu mới, cao hơn về chuẩn hóa, làm sạch và đồng bộ dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thanh Hóa tiếp tục rà soát, hoàn thiện. Đến ngày 8/8, 711.996 thửa đất đã đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” thuộc Nhóm 1, đưa Thanh Hóa lên vị trí thứ 7/34 tỉnh, thành phố trên toàn quốc. Trong đó, có 385.303 thửa đất có trong cơ sở dữ liệu (đạt 27,6%) và 326.693 thửa đất đang chờ xác thực.

Hơn 1,39 triệu thửa đất được làm sạch không chỉ phản ánh khối lượng công việc đã hoàn thành, mà còn cho thấy hiệu quả của cách điều hành bám sát tiến độ, rõ trách nhiệm, tháo gỡ “điểm nghẽn” ngay trong quá trình thực hiện. Quan trọng hơn, khi yêu cầu dữ liệu được nâng từ “đúng - đủ - sạch - sống” lên “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, Thanh Hóa đã có một nền dữ liệu đủ lớn để chuyển sang bước tiếp theo: từ làm sạch sang kết nối, khai thác dữ liệu, tạo ra những sản phẩm cụ thể phục vụ người dân, doanh nghiệp. 

Từ “có dữ liệu” đến “dùng dữ liệu”

Từ nền tảng hàng triệu thửa đất được số hóa, làm sạch, Thanh Hóa đã tiên phong thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID, chuyển từ “xây dựng dữ liệu” sang “khai thác dữ liệu”, để thành quả chuyển đổi số trực tiếp phục vụ người dân.

Việc Thanh Hóa mạnh dạn đề xuất triển khai thí điểm tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID không phải một lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà xuất phát từ chính yêu cầu quản lý và nhu cầu thực tế của một địa phương có địa bàn rộng, dân số đông, số lượng hồ sơ đất đai phát sinh nhiều.

Bình quân mỗi ngày, toàn tỉnh phát sinh gần 3 nghìn hồ sơ trên lĩnh vực đất đai cần giải quyết. Đằng sau con số ấy là hàng trăm nghìn lượt người dân thực hiện các thủ tục đăng ký, cấp đổi, chuyển nhượng, thế chấp, cập nhật biến động... Trong nhiều giao dịch, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bản giấy vẫn là căn cứ phải xuất trình, sao chụp, đối chiếu. Việc xác minh có trường hợp còn phải thực hiện thủ công; bản giấy lại tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng, thất lạc, làm giả. Những bất cập này không chỉ gây thêm thủ tục cho người dân mà còn tạo áp lực đối với cơ quan quản lý. Đây chính là cơ sở thực tiễn quan trọng để Thanh Hóa mạnh dạn đi trước. Một bên là nhu cầu rất lớn của người dân và áp lực giải quyết gần 3 nghìn hồ sơ mỗi ngày; một bên là hơn 1,32 triệu thửa đất đã được làm sạch. Khoảng cách giữa “đã có dữ liệu” và “người dân vẫn phải mang giấy tờ đi chứng minh” càng cho thấy yêu cầu phải tìm một phương thức khai thác dữ liệu hiệu quả hơn.

Một bước đi cụ thể là Kế hoạch số 207 của UBND tỉnh về công bố, kết nối cơ sở dữ liệu đất đai và thí điểm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đăng ký biện pháp bảo đảm. Từ ngày 1/7/2026, tỉnh Thanh Hóa thí điểm tiếp nhận, xử lý trực tuyến 5 thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc đưa 5 thủ tục lên môi trường trực tuyến, mà ở cách giải quyết thủ tục: tăng khai thác, tái sử dụng dữ liệu số, dữ liệu đã được số hóa và chia sẻ từ các cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước, từng bước thay thế việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại những giấy tờ, tài liệu đã có.

Đây là bước chuyển từ số hóa thủ tục sang thay đổi cách giải quyết thủ tục. Bởi nếu hồ sơ được nộp trực tuyến nhưng người dân vẫn phải tự sao chụp, tải lên những giấy tờ Nhà nước đã có thì chuyển đổi số mới chỉ thay đổi phương thức nộp hồ sơ. Dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi được tái sử dụng để giảm thành phần hồ sơ, giảm số lần đi lại, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Từ thực tiễn ấy, UBND tỉnh Thanh Hóa đã chủ động đề xuất Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp cho thí điểm “Giải pháp cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất điện tử trên VNeID”. Nếu dữ liệu đất đai được kết nối với nền tảng định danh, xác thực điện tử quốc gia, về lâu dài, đây là nền tảng để giảm việc xuất trình, sao chụp giấy tờ; hỗ trợ xác thực nguồn gốc thông tin; giảm nhập liệu thủ công và mở rộng khả năng chia sẻ dữ liệu với các lĩnh vực liên quan.

Theo đề xuất của Thanh Hóa, Giấy chứng nhận điện tử có thể được xây dựng trên cơ chế xác thực đa tầng, kết hợp chữ ký số, mã định danh, mã QR và truy xuất dữ liệu gốc. Dữ liệu có cấu trúc còn tạo điều kiện để kiểm tra tính hợp lệ, đối chiếu với cơ sở dữ liệu đất đai và từng bước phục vụ công chứng, ngân hàng, thuế, tòa án, v.v...

Thanh Hóa cũng nhìn nhận rõ những khoảng trống cần tháo gỡ. Dù quy định hiện hành đã xác định Giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý như Giấy chứng nhận giấy khi đáp ứng đủ điều kiện, hiện vẫn còn thiếu hướng dẫn cụ thể đối với việc chuyển đổi từ bản giấy sang bản điện tử, nhất là hồ sơ cũ, hồ sơ thiếu thông tin; cơ chế liên thông với công chứng, ngân hàng, thuế, tòa án cũng cần tiếp tục hoàn thiện. Bởi vậy, thí điểm không chỉ nhằm chứng minh một giải pháp công nghệ có thể làm được, mà quan trọng hơn là kiểm nghiệm để trả lời câu hỏi: làm thế nào để thực hiện an toàn, chính xác, có giá trị pháp lý và có thể nhân rộng?

An Nông - bước đi tiên phong từ dữ liệu đến VNeID

An Nông là địa bàn đầu tiên được Thanh Hóa lựa chọn triển khai thí điểm. Dữ liệu Giấy chứng nhận đã được cập nhật tại địa phương được đồng bộ lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai VNLIS, tạo nền tảng để kết nối với VNeID. Chủ trương này đã được Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất. Ngày 23/7/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa trực tiếp làm việc với các cơ quan Trung ương để được hướng dẫn quy trình kỹ thuật.

Kết quả bước đầu cho thấy, An Nông đã đồng bộ thành công 32.414 thửa đất lên VNLIS; trong đó 6.416 thửa đất được đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an, làm tiền đề tích hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên VNeID.

Ý nghĩa của kết quả này đã đánh dấu bước tiến xa hơn: dữ liệu sau khi được làm sạch, chuẩn hóa đã có thể kết nối với danh tính điện tử của người dân. Giá trị của giải pháp không chỉ nằm ở việc đưa “sổ đỏ” từ bản giấy lên môi trường điện tử, mà quan trọng hơn, khi dữ liệu đất đai đã được chuẩn hóa, xác thực và kết nối với danh tính điện tử, người dân có cơ sở để từng bước giảm việc xuất trình, sao chụp giấy tờ; cơ quan quản lý giảm khâu nhập liệu, đối chiếu thủ công, đồng thời nâng cao khả năng xác thực thông tin trong các giao dịch. 

Đây cũng là kết quả quan trọng nhất trong quá trình thực hiện thí điểm tại xã An Nông. Bởi lần đầu tiên, một phần dữ liệu đất đai đã đi trọn quá trình từ làm sạch, đồng bộ đến tích hợp trên VNeID. Qua đó bước đầu kiểm chứng tính khả thi của giải pháp, tạo cơ sở để Thanh Hóa tiếp tục hoàn thiện và mở rộng triển khai trên phạm vi toàn tỉnh.

Tuy nhiên, để đi từ một địa bàn thí điểm đến quy mô toàn tỉnh, rõ ràng còn một khoảng cách lớn. Cùng với việc tiếp tục làm sạch hàng trăm nghìn bản ghi là những vấn đề về quy trình nghiệp vụ, hạ tầng, an toàn dữ liệu, quyền khai thác thông tin và hành lang pháp lý. Đó cũng là lý do Thanh Hóa kiến nghị Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện giải pháp kỹ thuật, cơ chế kết nối; Bộ Tư pháp đánh giá cơ sở pháp lý, từ đó lấy kết quả thí điểm làm căn cứ hoàn thiện mô hình trước khi xem xét nhân rộng. 

Từ thực tiễn tại An Nông, Thanh Hóa đang mở ra một hướng đi mới trong khai thác dữ liệu đất đai: làm sạch để kết nối, kết nối để khai thác và khai thác để phục vụ người dân. Đó cũng là cách Thanh Hóa cụ thể hóa tinh thần tiên phong: đi trước trong việc khó, tạo ra sản phẩm cụ thể và đưa thành quả chuyển đổi số trở lại phục vụ người dân, doanh nghiệp./.