Tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh Thanh Hóa

Trong số 652.768 thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chỉ có 55.111 thửa được làm sạch, tương đương 8,44%. Đây là nhóm dữ liệu có giá trị cao vì có thể kết nối ngay với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ hiệu quả việc giải quyết thủ tục hành chính, giúp giảm thời gian, chi phí và nâng cao tính minh bạch.

Về 597.657 thửa chưa được làm sạch, có 157.915 thửa đã xác thực thông tin chủ sử dụng (24,19%) và 439.742 thửa chưa được rà soát (67,60%). Ngoài ra, vẫn còn 467.687 thửa đất chưa được cấp Giấy chứng nhận, gây khó khăn cho việc chuẩn hóa và hoàn thiện dữ liệu. Những con số này cho thấy khối lượng công việc còn rất lớn, đòi hỏi giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn.

Thực tế triển khai cho thấy tiến độ và chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu. Một trong những điểm nghẽn lớn là việc phối hợp đối khớp dữ liệu với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an còn chậm, khiến tỷ lệ dữ liệu “sạch” thấp. Phần lớn dữ liệu mới dừng ở mức lưu trữ, chưa kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nên chưa thể khai thác hiệu quả trong giải quyết thủ tục hành chính. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu xây dựng chính quyền số và cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Bên cạnh đó, các nhiệm vụ liên quan như đo đạc bản đồ, đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính vẫn chậm so với kế hoạch. Các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như thống kê, kiểm kê đất đai, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giá đất… chưa được xây dựng đồng bộ, dẫn đến thiếu hụt thông tin, gây khó khăn cho công tác quản lý và ra quyết định.

Ngoài ra, việc cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính ở nhiều nơi chưa được thực hiện thường xuyên, khiến dữ liệu không phản ánh kịp thời biến động thực tế. Hạ tầng kỹ thuật còn hạn chế, chưa được đầu tư đồng bộ; nguồn nhân lực tại một số địa phương còn thiếu và yếu về kỹ năng công nghệ thông tin, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả triển khai.

Nguyên nhân của những tồn tại này đến từ cả khách quan và chủ quan. Về khách quan, nhiều Giấy chứng nhận đang được thế chấp tại các tổ chức tín dụng, gây khó khăn cho việc thu thập thông tin để số hóa. Một số người dân đang thực hiện thủ tục hoặc không có mặt tại địa phương nên việc xác minh bị gián đoạn. Đáng chú ý, vẫn còn trường hợp người dân chưa hợp tác, không cung cấp đầy đủ thông tin. Về chủ quan, sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị đôi lúc chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ, làm giảm hiệu quả công việc.

Tại hội nghị triển khai Đề án “Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh Thanh Hóa”, các đại biểu đã tập trung thảo luận, phân tích những khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị nhiều giải pháp. Trọng tâm là nâng cao chất lượng dữ liệu, chuyển từ nhóm dữ liệu chưa đầy đủ, chưa chính xác sang dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”, đủ điều kiện kết nối và khai thác hiệu quả. Đồng thời, cần đẩy nhanh xây dựng bản đồ địa chính, hoàn thiện hồ sơ địa chính và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý.

Một giải pháp đáng chú ý là đề xuất thuê dịch vụ công nghệ thông tin để xây dựng và vận hành Hệ thống thông tin quản lý đất đai tỉnh trong 5 năm. Cách làm này giúp tận dụng công nghệ hiện đại, giảm áp lực đầu tư ban đầu và đảm bảo vận hành ổn định. Việc rà soát, cắt giảm thành phần hồ sơ trong giải quyết thủ tục hành chính cũng được nhấn mạnh nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Kết luận Hội nghị, đồng chí Đại tá Trịnh Văn Giang, Phó Giám đốc Công an tỉnh đề nghị các sở, ngành liên quan cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo; gắn trách nhiệm cụ thể cho từng tập thể, cá nhân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đồng chí Phó Giám đốc Công an tỉnh yêu cầu các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện việc điều chỉnh Đề án xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh Thanh Hóa, trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt trong tháng 3/2026 để kịp thời triển khai. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp với các đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an nhằm đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong quá trình xây dựng và triển khai đề án.

Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng phương án cụ thể để triển khai hệ thống thông tin quản lý đất đai, trong đó tập trung làm sạch dữ liệu và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; phân công rõ ràng trách nhiệm, chỉ tiêu và thời gian thực hiện cho từng địa phương, đơn vị; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc nhằm đảm bảo tiến độ đề ra.

Đồng chí Phó Giám đốc Công an tỉnh cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác thống kê, kiểm kê, quản lý. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống quốc gia cần được triển khai theo phương châm “làm đến đâu, khai thác đến đó”, phấn đấu hoàn thành trong Quý II/2026. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp./.