Một số quy định cần lưu ý về đăng ký, quản lý cư trú theo Nghị định số 58/2026/NĐ-CP ngày 13/02/2026 của Chính phủ

Nhằm nâng cao nhận thức, giúp người dân nắm rõ và thực hiện đúng các quy định của pháp luật về đăng ký, quản lý cư trú, Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin một số nội dung đáng chú ý tại Nghị định số 58/2026/NĐ-CP ngày 13/02/2026 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến công tác đăng ký, quản lý cư trú.

Nghị định số 58/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định số 154/2024/NĐ-CP, tập trung vào giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp khi đăng ký tạm trú, đăng ký cư trú cho người chưa thành niên, hình thức lấy ý kiến đồng ý khi đăng ký cư trú và hồ sơ, thủ tục xóa đăng ký thường trú, tạm trú. Cụ thể như sau:

Thứ nhất, làm rõ giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp khi đăng ký tạm trú tại chỗ ở do thuê, mượn, ở nhờ

Nghị định số 58/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định số 154/2024/NĐ-CP, quy định giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp trong trường hợp đăng ký tạm trú tại chỗ ở do thuê, mượn, ở nhờ là văn bản cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ chỗ ở hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Văn bản này không phải công chứng hoặc chứng thực.

Quy định trên làm rõ thành phần giấy tờ trong hồ sơ đăng ký tạm trú, tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ được thống nhất, đúng quy định pháp luật.

Thứ hai, sửa đổi, bổ sung quy định về đăng ký cư trú cho người chưa thành niên

Nghị định số 58/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 7 Nghị định số 154/2024/NĐ-CP, quy định cụ thể hơn về trách nhiệm kê khai, xác nhận ý kiến khi đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú cho người chưa thành niên.

Theo đó, trường hợp người chưa thành niên đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú tại nơi cư trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ thì cha, mẹ hoặc người giám hộ thực hiện kê khai, xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú.

Trường hợp người chưa thành niên đăng ký cư trú tại nơi không phải nơi cư trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ thì cha, mẹ hoặc người giám hộ vẫn thực hiện việc kê khai, xác nhận theo quy định. Trường hợp người chưa thành niên được Tòa án quyết định giao cho cha hoặc mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng thì người được giao chăm sóc, nuôi dưỡng thực hiện kê khai, xác nhận ý kiến.

Trong thời hạn tối đa 60 ngày kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh, cha hoặc mẹ hoặc chủ hộ hoặc người giám hộ có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú hoặc khai báo thông tin về cư trú cho người chưa thành niên. Đáng chú ý, đối với người dưới 6 tuổi, trường hợp cha, mẹ hoặc người giám hộ có nơi thường trú nhưng không phải nơi đang thực tế sinh sống thì người dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại nơi thường trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Trường hợp đăng ký thường trú hoặc đăng ký tạm trú cho người dưới 6 tuổi tại nơi cư trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ theo quy định, cơ quan đăng ký cư trú không phải thực hiện kiểm tra, xác minh điều kiện đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú. Quy định này góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, làm rõ trách nhiệm của người đại diện và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đăng ký cư trú cho người chưa thành niên.

Thứ ba, bổ sung, làm rõ các hình thức lấy ý kiến đồng ý khi đăng ký cư trú

Nghị định số 58/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 8 Nghị định số 154/2024/NĐ-CP, quy định cụ thể các hình thức lấy ý kiến đồng ý của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp và người có liên quan khi thực hiện thủ tục đăng ký cư trú.

Theo đó, việc lấy ý kiến đồng ý được thực hiện bằng một trong các hình thức: ghi rõ nội dung đồng ý và ký, ghi rõ họ tên vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú; xác nhận nội dung đồng ý thông qua ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc dịch vụ công trực tuyến; xác nhận nội dung đồng ý thông qua việc kiểm tra, xác minh cư trú của cơ quan đăng ký cư trú; hoặc thể hiện ý kiến đồng ý bằng văn bản.

Việc quy định rõ các hình thức lấy ý kiến đồng ý tạo thuận lợi cho người dân, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, đồng thời giúp cơ quan đăng ký cư trú có căn cứ kiểm tra, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo đúng quy định.

Thứ tư, sửa đổi, bổ sung hồ sơ, thủ tục xóa đăng ký thường trú, tạm trú

Nghị định số 58/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 9 và Điều 10 Nghị định số 154/2024/NĐ-CP, quy định cụ thể hơn về hồ sơ, trình tự, trách nhiệm và thời hạn thực hiện xóa đăng ký thường trú, tạm trú; đồng thời làm rõ trách nhiệm cập nhật thông tin sau khi xóa đăng ký vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đối với trường hợp xóa đăng ký thường trú, tạm trú do bị hủy kết quả đăng ký, cơ quan đăng ký cư trú thực hiện xóa đăng ký và cập nhật dữ liệu trong thời hạn 01 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hủy bỏ của thủ trưởng cấp trên trực tiếp hoặc ngay sau khi ra quyết định hủy bỏ theo quy định.

Đối với các trường hợp thuộc diện xóa đăng ký thường trú, tạm trú do chết, có quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích hoặc đã chết, hoặc thuộc các trường hợp khác được pháp luật quy định, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm kiểm tra, xác minh và thực hiện xóa đăng ký, cập nhật dữ liệu theo thời hạn tương ứng với từng trường hợp. Trong đó, có trường hợp phải xử lý trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận thông tin phản ánh qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đối với những trường hợp pháp luật quy định trách nhiệm thực hiện thủ tục thuộc về người dân hoặc đại diện hộ gia đình, thời hạn thực hiện là 07 ngày kể từ khi phát sinh trường hợp thuộc diện xóa đăng ký. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan đăng ký cư trú và công dân, hạn chế tình trạng thông tin cư trú không còn phù hợp với thực tế nhưng chưa được cập nhật, bảo đảm dữ liệu dân cư được quản lý chính xác, kịp thời.

Những nội dung sửa đổi, bổ sung nêu trên có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về đăng ký, quản lý cư trú, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.

Công an tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo người dân chủ động tìm hiểu, nắm rõ các quy định của pháp luật về cư trú; thực hiện đầy đủ trách nhiệm đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo thông tin về cư trú và thông báo những thay đổi liên quan theo quy định. Khi thực hiện thủ tục, người dân cần cung cấp thông tin trung thực, chính xác, đầy đủ giấy tờ theo yêu cầu hợp pháp của cơ quan đăng ký cư trú; trường hợp có khó khăn, vướng mắc, liên hệ Công an cấp xã nơi thực hiện thủ tục để được hướng dẫn, giải quyết theo quy định của pháp luật.