“Thuê trọ vài tháng, chủ nhà biết rồi thì có cần đăng ký tạm trú không?”
“Người thân chỉ ở lại một đêm, chắc không phải thông báo lưu trú?”
Đây là những suy nghĩ khá phổ biến trong đời sống hằng ngày. Tuy nhiên, chính sự chủ quan, nhầm lẫn trong những tình huống tưởng như đơn giản này có thể dẫn đến việc người dân vi phạm quy định về đăng ký, quản lý cư trú.
.jpg)
Lực lượng Công an tiến hành kiểm tra công tác đăng ký cư trú tại nhà trọ
Ngày 30/10/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025.
Ngày 08/9/2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 282/2025/NĐ-CP; các nội dung sửa đổi liên quan đến xử phạt vi phạm quy định về đăng ký, quản lý cư trú có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.
Dưới đây là 05 hành vi người dân, chủ hộ, chủ nhà trọ và cơ sở lưu trú cần đặc biệt lưu ý để tránh bị xử phạt
Đã chuyển đến nơi ở hợp pháp mới nhưng không thực hiện thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú
Một số người dân sau khi chuyển đến nơi ở mới vẫn giữ nguyên thông tin đăng ký cư trú tại nơi cũ và cho rằng chỉ cần có chỗ ở thực tế là đủ. Tuy nhiên, theo điểm d khoản 2 Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, hành vi "đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định" bị phạt tiền từ "2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng". Vì vậy, khi nơi ở thực tế thay đổi, người dân cần chủ động rà soát điều kiện và thực hiện thủ tục đăng ký cư trú theo quy định, không để thông tin cư trú của mình chậm được cập nhật.
Ở trọ, ở nhờ nhưng không thực hiện đăng ký tạm trú
Đi học, đi làm xa nhà, thuê phòng trọ, thuê nhà nguyên căn hoặc sinh sống lâu dài tại địa phương khác là tình huống rất phổ biến. Tuy nhiên, "thuê nhà không đồng nghĩa với việc chủ nhà tự động đăng ký tạm trú thay cho người thuê". Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định về "đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, xóa đăng ký cư trú, tách hộ, điều chỉnh thông tin cư trú hoặc khai báo thông tin về cư trú" có thể bị "cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng". Vì vậy, người thuê trọ cần chủ động thực hiện thủ tục đăng ký tạm trú theo quy định. Đừng mặc định: “Chủ nhà biết tôi ở đây là được”, chủ nhà, chủ hộ có trách nhiệm phối hợp, tạo điều kiện và thực hiện các trách nhiệm về cư trú thuộc trường hợp của mình.
Có người đến ở nhưng không thông báo lưu trú
Bố mẹ lên thăm con, anh chị em đến chơi, bạn bè ở lại qua đêm... Những trường hợp tưởng như không phải thực hiện các thủ tục về cư trú vẫn cần được lưu ý về "thông báo lưu trú". Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, hành vi "không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng" có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ "500.000 đồng đến 1.000.000 đồng". Vì vậy, khi có người đến lưu trú, thành viên hộ gia đình hoặc người có trách nhiệm tại cơ sở lưu trú cần thực hiện thông báo theo đúng quy định.
Thông tin cư trú có thay đổi nhưng không chủ động cập nhật
Thông tin cư trú là dữ liệu gắn trực tiếp với mỗi người dân. Khi có thay đổi liên quan đến nơi cư trú hoặc các thông tin phải điều chỉnh, người dân cần chủ động thực hiện theo quy định. Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ "500.000 đồng đến 1.000.000 đồng" đối với hành vi không thực hiện đúng quy định về "điều chỉnh thông tin về cư trú trong Cơ sở dữ liệu về cư trú hoặc khai báo thông tin về cư trú". Đừng nghĩ rằng “thông tin trên hệ thống thì Công an sẽ tự biết và tự cập nhật tất cả”. Khi thông tin cư trú có thay đổi thuộc trách nhiệm cung cấp, khai báo hoặc điều chỉnh của công dân, hãy chủ động thực hiện để bảo đảm thông tin cư trú của mình được "đúng, đủ, chính xác, kịp thời".
Chủ nhà trọ, cơ sở lưu trú không thông báo người đến lưu trú
Đây là nội dung cần đặc biệt lưu ý đối với "cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác có chức năng lưu trú". Từ ngày 15/9/2026, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định tại Điều 10 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP. Theo đó, trường hợp các cơ sở nêu trên "không thực hiện thông báo lưu trú" sẽ bị xử phạt theo số lượng người lưu trú:
Từ 01 đến 03 người: phạt từ "2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng".
Từ 04 đến 08 người: phạt từ "4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng".
Từ 09 người trở lên: phạt từ "8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng".
Các cơ sở có chức năng lưu trú, nhất là "nhà trọ, khu lưu trú công nhân, cơ sở kinh doanh lưu trú" cần đặc biệt lưu ý: Có người đến ở → "kiểm tra thông tin → thực hiện thông báo lưu trú → cập nhật đầy đủ, kịp thời"
Quản lý cư trú không phải là câu chuyện chỉ liên quan đến cơ quan Công an. Mỗi người dân hiểu đúng một quy định, chủ động thực hiện đúng một thủ tục sẽ góp phần xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư chính xác, đầy đủ, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Đồng thời, hiểu đúng các quy định về cư trú và chủ động chấp hành sẽ không để vi phạm cư trú bắt đầu từ sự chủ quan.
