TỪ CHUYÊN ÁN TB2 ĐẾN NHỮNG CHIẾN CÔNG PHẢN GIÁN TIÊU BIỂU CỦA TY CÔNG AN THANH HOÁ TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC

         Trong quá trình cải tạo, xây dựng chủ nghĩa xã hội, ở một số địa bàn trong tỉnh, các đối tượng phản cách mạng thuộc giai cấp bóc lột cũ chưa chịu cải tạo đã ra sức chống đối, phá hoại việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Lợi dụng những khó khăn của giai đoạn đầu thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (thời kỳ đầu xây dựng chính quyền cách mạng là từ những năm 1945 - 1946), đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới, các đối tượng phản cách mạng thuộc tầng lớp trên đã tuyên truyền, lôi kéo quần chúng, kích động tư tưởng chống đối, từng bước hình thành các tổ chức phản động nhằm gây mất ổn định tình hình trật tự trị an trên địa bàn.

          Trước tình hình đó, Ty Công an Thanh Hóa đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, giải pháp nhằm củng cố hệ thống chính trị cơ sở, tăng cường công tác bảo vệ trật tự trị an ở các địa bàn trọng điểm, xung yếu. Phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp đẩy mạnh công tác vận động quần chúng, xây dựng cơ sở chính trị, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần nâng cao cảnh giác cách mạng trong Nhân dân và làm thất bại âm mưu lợi dụng địa bàn của các thế lực chống đối. Đồng thời chỉ đạo các lực lượng tiến hành khoanh vùng, phát hiện, đấu tranh, trấn áp các tổ chức phản cách mạng, bảo vệ việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.          

          Bằng việc chủ động nắm chắc tình hình, phát hiện từ sớm các dấu hiệu hoạt động chống phá, lực lượng Công an đã xác lập nhiều chuyên án đấu tranh, triệt phá nhiều tổ chức phản động, làm thất bại các âm mưu gây bạo loạn, phá hoại chính quyền cách mạng, tiêu biểu như: Phá âm mưu xưng vua của Nhé Gia ở Pù Nhi, huyện Quan Hóa (tháng 4/1957); trấn áp tổ chức phản động “Mặt trận Công giáo” ở Nga Sơn (tháng 01/1960); phá tổ chức phản động “Hội tràng hạt Mân Côi” ở Nga Sơn (ngày 26/6/1962); phá tổ chức phản động “Bạch sĩ đảng” tại huyện Vĩnh Lộc và Yên Định (tháng 12/1968); phá tổ chức phản động mang tên “Đảng Chân lý” ở thị xã Thanh Hóa và huyện Đông Sơn (giữa năm 1970); phá tổ chức phản động “Phục quốc đồng minh hội” tại huyện Thường Xuân (ngày 13/12/1971)... Qua đấu tranh, lực lượng Công an đã thu giữ nhiều tài liệu về cương lĩnh, điều lệ tổ chức, tài liệu huấn luyện, kế hoạch xây dựng “khu an toàn” và nhiều tài liệu liên quan đến hoạt động chống phá của các tổ chức phản động. Những kết quả đấu tranh đã góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ chính quyền cách mạng, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ xây dựng và phát triển địa phương trong giai đoạn cách mạng mới.

          Điển hình trong đấu tranh với các tổ chức phản động trong giai đoạn này của Ty Công an Thanh Hoá này là chuyên án đấu tranh làm thất bại âm mưu gây bạo loạn của tổ chức phản động tại xã Quang Chiểu, huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

          Xã Quang Chiểu, huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa là địa bàn vùng biên giới tiếp giáp tỉnh Hủa Phăn (Lào), có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Trên địa bàn có “03 Mường” là Mường Phùn, Mường Xin, Mường Chanh, cùng với nhiều đồng bào dân tộc cùng sinh sống như: Khơ Mú, H'Mông, Thái và Dao. Thời điểm đó, điều kiện địa hình xã chủ yếu là rừng núi, giao thông đi lại khó khăn; đời sống Nhân dân gặp nhiều thiếu thốn, trình độ dân trí không đồng đều; đây là địa bàn mà các thế lực chống đối luôn tìm cách lợi dụng để tuyên truyền, móc nối, lôi kéo quần chúng và xây dựng lực lượng chống phá. Chính vì vậy công tác bảo đảm trật tự trị an ở khu vực vùng biên giới, dân tộc gặp rất nhiều khó khăn, hạn chế.

          Đầu năm 1958, khi đế quốc Mỹ tăng cường can thiệp vào tình hình nội bộ Lào, tình hình khu vực biên giới Việt Nam - Lào diễn biến ngày càng phức tạp. Các phần tử phản động ở khu vực biên giới Hủa Phăn (Lào) đã đẩy mạnh hoạt động chống phá cơ sở cách mạng, tìm cách mở rộng ảnh hưởng sang khu vực biên giới Việt Nam. Trước tình hình đó, công tác bảo vệ trật tự trị an, giữ vững ổn định khu vực biên giới Thanh Hóa - Hủa Phăn đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với lực lượng vũ trang trong tỉnh.

Thông qua công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn, quản lý đối tượng và sự phối hợp giữa lực lượng Công an, lực lượng bảo vệ biên giới, cấp ủy, chính quyền địa phương và quần chúng Nhân dân đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn âm mưu chống phá cách mạng do tên Vi Văn Sếnh (tức Tạo Bông) - một đối tượng phản động thuộc tầng lớp trên ở miền núi cầm đầu. Vi Văn Sếch đã móc nối, liên lạc với các phần tử phản động ở Lào; tập hợp số lang đạo, thổ phỉ (trước đây từng làm tay sai cho thực dân Pháp) để thành lập tổ chức phản động, ráo riết chuẩn bị lực lượng, âm mưu gây bạo loạn tại xã Quang Chiểu, huyện Quan Hóa. Chúng đã xây dựng cơ sở, phát triển lực lượng, xây dựng kế hoạch tổ chức lực lượng bất ngờ đánh chiếm Đồn Công an biên phòng số 39, tước đoạt vũ khí của lực lượng dân quân, du kích trong xã, tổ chức các hoạt động chống phá chính quyền cách mạng; tiến tới xóa bỏ chính quyền cách mạng ở địa phương, thành lập cái gọi là "Khu tự trị người Thái". Sau khi chiếm giữ được địa bàn, chúng dự định cấu kết với lực lượng phản động ở Lào, mở rộng hoạt động sang các vùng cao lân cận, từng bước đánh chiếm toàn bộ huyện Quan Hóa và gây mất ổn định khu vực biên giới Việt Nam - Lào.

          Để thực hiện âm mưu trên, các đối tượng phản động đã sử dụng nhiều thủ đoạn như: dụ dỗ, lôi kéo, mua chuộc bằng tiền bạc, gái đẹp, lợi ích vật chất, đe dọa, cưỡng ép… những phần tử xấu và những người nhẹ dạ, cả tin nhằm tập hợp lực lượng. Mục tiêu của chúng là từng bước lôi kéo 200 thanh niên có tên trong danh sách đi làm tuyến đường Vạn Mai - Na Hin để bí mật huấn luyện, xây dựng thành lực lượng xung kích phục vụ kế hoạch gây bạo loạn.

          Trước diễn biến phức tạp của vụ việc, thông qua công tác nắm tình hình và triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Công an đã nhanh chóng phát hiện toàn bộ âm mưu, phương thức hoạt động của tổ chức phản động do Vi Văn Sếnh (Tạo Bông) cầm đầu. Sau thời gian theo dõi, thu thập tài liệu, chứng cứ, Ban 61 đã chủ động phối hợp với lực lượng Bộ đội Biên phòng, dân quân du kích và cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch đấu tranh, thống nhất phương án tổ chức lực lượng.

          Đêm ngày 22/11/1958, khi các đối tượng cầm đầu đang bí mật họp bàn kế hoạch tổ chức bạo loạn, Ban 61 đã chỉ đạo lực lượng đồng loạt bao vây, khống chế, bắt giữ bọn đầu sỏ, kịp thời đập tan toàn bộ âm mưu gây bạo loạn ngay từ khi còn trong giai đoạn chuẩn bị, không để chúng kịp triển khai hành động.

          Thắng lợi của Chuyên án TB2 - một trong những chuyên án tiêu biểu thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ nghiệp vụ và năng lực tổ chức đấu tranh, sự trưởng thành của lực lượng An ninh, Ty Công an Thanh Hóa trong công tác bảo vệ an ninh chính trị. Thành công của chuyên án không chỉ kịp thời đập tan âm mưu gây bạo loạn của các thế lực phản động ngay từ khi còn trong giai đoạn chuẩn bị, giữ vững ổn định tình hình an ninh khu vực biên giới, mà còn đặt nền tảng cho nhiều chiến công tiêu biểu của lực lượng An ninh, Ty Công an Thanh Hóa trong đấu tranh chống phản động, gián điệp và các hoạt động xâm phạm an ninh chính trị trong những năm tiếp theo.

          Từ thực tiễn đấu tranh Chuyên án TB2 có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm có ý nghĩa quan trọng, tiếp tục được kế thừa và vận dụng trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia hiện nay:

          Một là, phải nhận thức đầy đủ tính chất phức tạp, quyết liệt và lâu dài của công tác đấu tranh chống phản động; luôn quán triệt tư tưởng chủ động phòng ngừa, chủ động nắm chắc tình hình, địa bàn và đối tượng. Thực tiễn Chuyên án TB2 cho thấy các đối tượng phản động luôn triệt để lợi dụng những địa bàn có vị trí chiến lược, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn để tuyên truyền, lôi kéo, xây dựng lực lượng và chuẩn bị hoạt động chống phá. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải làm tốt công tác điều tra cơ bản, quản lý địa bàn, quản lý đối tượng, nắm tình hình vững chắc; kịp thời phát hiện, nhận diện đúng âm mưu, phương thức, thủ đoạn của các thế lực phản động để chủ động phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

          Hai là, quán triệt và vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong công tác đấu tranh chống phản động; phát huy hiệu quả vai trò tham mưu của lực lượng Công an đối với cấp ủy, chính quyền trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác bảo vệ an ninh quốc gia. Thực tiễn cho thấy, chỉ khi bám sát đường lối của Đảng, kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự với xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế - xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân thì mới tạo được thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Đồng thời, trong quá trình đấu tranh phải vận dụng linh hoạt, đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, đối sách và quy định của pháp luật để xử lý phù hợp từng loại đối tượng, từng tình huống cụ thể, bảo đảm hiệu quả, đúng chủ trương và đúng pháp luật.

          Ba là, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và quần chúng nhân dân; kết hợp chặt chẽ giữa các biện pháp nghiệp vụ với công tác vận động quần chúng, xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh và thế trận an ninh nhân dân rộng khắp. Thắng lợi của Chuyên án TB2 là minh chứng sinh động cho hiệu quả của sự phối hợp đồng bộ giữa lực lượng Công an với Quân đội, Bộ đội Biên phòng, cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng trong nắm tình hình, trao đổi thông tin, tổ chức đấu tranh và xử lý tình huống. Đồng thời, sự tin tưởng, đồng thuận và tích cực tham gia của Nhân dân chính là nhân tố quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần phát hiện, cô lập, vô hiệu hóa các hoạt động chống phá ngay từ khi còn trong giai đoạn chuẩn bị.

          Bốn là, quán triệt sâu sắc tư tưởng “An ninh chủ động”, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa và đấu tranh, giữa xử lý nghiêm minh với công tác phân hóa, cảm hóa, giáo dục đối tượng. Trong đấu tranh chống phản động, việc chủ động phát hiện, ngăn chặn từ sớm, từ xa luôn có ý nghĩa quyết định, góp phần triệt tiêu các điều kiện phát sinh hoạt động chống phá. Bên cạnh việc kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu, ngoan cố theo quy định của pháp luật, cần chú trọng phân hóa, cô lập những đối tượng cốt cán, đồng thời giáo dục, cảm hóa những người bị lôi kéo, lợi dụng để ổn định tình hình, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân.

          Năm là, thường xuyên quan tâm xây dựng lực lượng làm công tác bảo vệ an ninh quốc gia thực sự trong sạch, vững mạnh, có bản lĩnh chính trị kiên định, tinh thông nghiệp vụ và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi tình huống; đồng thời chú trọng đầu tư trang bị, hậu cần, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ phục vụ công tác nắm tình hình, chỉ huy, chỉ đạo và tổ chức đấu tranh. Cùng với đó, cần duy trì nền nếp sơ kết, tổng kết thực tiễn, kịp thời rút ra những bài học kinh nghiệm, bổ sung, phát triển lý luận và hoàn thiện các biện pháp công tác, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.

          Những bài học kinh nghiệm được đúc kết từ Chuyên án TB2 đã trở thành những kinh nghiệm quý báu của lực lượng An ninh, Công an tỉnh Thanh Hóa trong công tác đấu tranh chống phản động, bảo vệ an ninh quốc gia. Trải qua các giai đoạn cách mạng, mặc dù tình hình, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các thế lực thù địch luôn có sự thay đổi, song những bài học về chủ động nắm chắc tình hình, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và quần chúng nhân dân, vận dụng linh hoạt các chủ trương, đối sách và biện pháp công tác, xây dựng lực lượng vững mạnh, luôn giữ nguyên giá trị cả về lý luận và thực tiễn. Đó không chỉ là sự kế thừa từ truyền thống vẻ vang của các thế hệ đi trước mà còn là nền tảng quan trọng để lực lượng An ninh, Công an tỉnh Thanh Hóa tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bảo vệ an ninh quốc gia, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới./.

Tài liệu tham khảo

1. Biên niên lịch sử lực lượng An ninh, Công an tỉnh Thanh Hoá (1946 - 2021), Thanh Hoá, năm 2021.

2. Lịch sử biên niên Công an nhân dân Thanh Hoá tập II (1954 - 1975), Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 1998.

3. Lịch sử Công an nhân dân Thanh Hoá tập II (1954 - 1975), Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 1999.

4. Lực lượng An ninh Công an Thanh Hóa - Hành trình 80 năm phát triển, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới (1946 - 2026), Thanh Hoá năm 2026.

5. 60 năm Công an nhân dân Thanh Hoá, Nxb Thanh Hoá, Thanh Hoá 2005.