Cảnh báo tiềm ẩn nguy cơ trọng án từ người bị bệnh tâm thần: Người dân cần chú ý phòng ngừa
Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên cả nước xuất hiện ngày càng nhiều các vụ việc phức tạp về trật tự an toàn xã hội, thậm chí gây ra những vụ trọng án làm chết người do người sử dụng ma túy tổng hợp bị rối loạn tâm thần, “ngáo đá”, hoặc người có tiền sử mắc bệnh tâm thần gây ra. Thực trạng nhức nhối này đang đặt ra nhiều vấn đề cấp bách đối với công tác rà soát, phát hiện và quản lý đối tượng; đòi hỏi sự chung tay, phối hợp chặt chẽ từ gia đình, chính quyền địa phương, các ban ngành và toàn thể nhân dân.
Hành vi phạm tội do người mắc bệnh tâm thần hoặc người bị ảo giác do chất kích thích gây ra thường có tính chất bộc phát, tàn bạo, không thể lường trước và không có động cơ rõ ràng. Sự mất kiểm soát hoàn toàn về nhận thức khiến người bệnh dễ dàng ra tay tước đoạt mạng sống của người khác, ngay cả với những người thân thiết nhất trong gia đình.
Vụ án đau lòng từ mâu thuẫn sinh hoạt của người bệnh tâm thần
Điển hình là vụ án "Giết người" đau lòng xảy ra vào tháng 02/2026 tại thôn Đại Đồng, xã Quảng Chính, tỉnh Thanh Hóa. Đối tượng gây án là Lê Đình Tâm (sinh năm 2005), là người có tiền sử mắc bệnh tâm thần. Gia đình đã từng đưa đối tượng đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Thanh Hóa, sau đó đưa về nhà sống cùng bố đẻ là ông Lê Đình Vị (sinh năm 1972) và em gái là cháu L.T.T.L.
Buổi chiều cùng ngày, cháu L từ phòng ngủ đi xuống bếp để nấu cơm. Thấy em gái, Tâm hỏi: “Cắm cơm chưa”, cháu Linh trả lời: “Tao chưa cắm”. Chỉ vì câu trả lời bộc phát này, cho rằng em gái hỗn láo, Tâm nói lại: “Mi mày tao với ai đấy” rồi bất ngờ tát cháu L. Bị đánh, L sợ hãi bỏ chạy vào nhà tắm để trốn. Lúc này, không còn kiểm soát được hành vi, Tâm đã lấy dao tấn công làm cháu L bị thương tích nặng và tử vong sau đó.

Hồi chuông cảnh tỉnh trong việc quản lý người bệnh tại gia đình
Vụ án trên là một hồi chuông cảnh báo sâu sắc cho các gia đình có người thân mắc bệnh lý tâm thần hoặc có biểu hiện loạn thần. Trên thực tế, công tác quản lý đối tượng này tại cộng đồng đang gặp rất nhiều khó khăn. Nhiều gia đình vẫn còn chủ quan, không giám sát chặt chẽ việc điều trị uống thuốc của người bệnh, hoặc có tâm lý e ngại, giấu bệnh, không phối hợp khai báo với chính quyền địa phương. Khi người bệnh lên cơn kích động, người thân thường thiếu kỹ năng xử lý, dẫn đến những hậu quả thảm khốc trước khi lực lượng chức năng kịp can thiệp.

Để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các vụ việc đau lòng tương tự xảy ra, Công an tỉnh Thanh Hóa và lực lượng chức năng khuyến cáo:
1. Đối với gia đình có người bệnh:
- Phải phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế để theo dõi, quản lý, cho người bệnh uống thuốc điều trị đúng liều lượng, đúng giờ theo chỉ định của bác sĩ.
- Tuyệt đối không để người bệnh tiếp cận hoặc cất giấu các vật dụng nguy hiểm có thể làm hung khí trong nhà (dao, búa, kéo, gậy gộc, xăng dầu...).
- Thường xuyên quan sát diễn biến tâm lý, thái độ của người bệnh. Nếu phát hiện người bệnh có biểu hiện bất thường (như kích động, cáu gắt vô cớ, hoang tưởng bị hại, nói lảm nhảm...), phải ngay lập tức có biện pháp cách ly an toàn và thông báo cho cơ quan y tế hoặc công an gần nhất để có phương án hỗ trợ, cưỡng chế đi điều trị kịp thời.
2. Đối với chính quyền địa phương và các đoàn thể:
- Cần phát huy vai trò của tổ an ninh xã hội, chủ động rà soát, lập danh sách quản lý chặt chẽ các trường hợp có tiền sử bệnh tâm thần, người sử dụng ma túy tổng hợp có biểu hiện "ngáo đá" trên địa bàn.
- Thường xuyên tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn các gia đình có người bệnh kỹ năng nhận biết các biểu hiện phát bệnh và kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp.
3. Đối với người dân:
- Khi phát hiện người có biểu hiện tâm thần, ngáo đá đang có hành vi hung hãn, kích động, tuyệt đối không được tự ý tiếp cận, khiêu khích hay tranh cãi trực tiếp với họ.
- Cần nhanh chóng tìm nơi ẩn nấp an toàn, đưa người già và trẻ nhỏ tránh xa, đồng thời hô hoán mọi người xung quanh hỗ trợ và gọi điện báo ngay cho lực lượng Công an xã, phường qua số điện thoại đường dây nóng hoặc tổng đài 113.
Công tác phòng ngừa, ngăn chặn hiểm họa từ người mắc bệnh tâm thần hay loạn thần do ma túy không thể chỉ dựa vào lực lượng Công an mà cần sự chủ động, có trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi gia đình cần là một phòng tuyến an toàn đầu tiên, chủ động chăm sóc, quản lý người thân của mình, tránh để những bi kịch đau xót xảy ra, chung tay giữ gìn bình yên cho từng mái nhà, góc phố./.


